Dijitalleşmenin hızla ilerlediği günümüzde, finansal hizmetlerden e-ticarete kadar birçok sektör, müşterileriyle fiziksel olarak bir araya gelmeden işlem yapma ihtiyacı duymaktadır. Bu durum, kimlik doğrulama süreçlerinin de dijital ortama taşınmasını zorunlu kılmıştır. Ancak dijitalde gerçekleştirilen işlemler, sahtecilik ve dolandırıcılık gibi riskleri de beraberinde getirir. İşte bu noktada, hem kullanıcı dostu hem de hukuken geçerli ve güvenli kimlik doğrulama yöntemleri hayati önem kazanır. Video KYC (Müşterini Tanı) ve bu sürecin ayrılmaz bir parçası olan zaman damgası teknolojisi, dijital işlemlerin hukuki bir zemine oturtulmasında ve olası uyuşmazlıklarda güçlü birer delil olarak kullanılmasında kilit rol oynamaktadır.
Dijital Kimlik Doğrulamanın Temelleri ve Video KYC Kavramı
Dijital dönüşüm, kurumların müşterileriyle etkileşim kurma biçimlerini kökten değiştirmiştir. Artık bir banka hesabı açmak, sigorta poliçesi düzenlemek veya bir sözleşme imzalamak için şubeye gitme zorunluluğu ortadan kalkmaktadır. Bu yeni düzen, dijital kimlik doğrulama teknolojilerinin geliştirilmesini ve yaygınlaşmasını sağlamıştır. Bu teknolojiler arasında öne çıkan Video KYC, güvenliği ve hukuki geçerliliği bir arada sunarak önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
Geleneksel Kimlik Tespiti Yöntemleri ve Yetersizlikleri
Geleneksel kimlik tespiti, kişinin fiziksel olarak bir yetkili önünde kimlik belgesini ibraz etmesi esasına dayanır. Islak imza, kimlik fotokopisi ve yüz yüze görüşme gibi yöntemler yıllardır kullanılıyor olsa da dijital çağın hızına ve beklentilerine cevap vermekte yetersiz kalmaktadır. Bu yöntemler; zaman alıcı, maliyetli ve coğrafi olarak sınırlıdır. Ayrıca, sahte belgelerle veya kimlik hırsızlığı yoluyla kolayca atlatılabilir olmaları, ciddi güvenlik açıkları doğurmaktadır. Özellikle pandemi süreci, bu yetersizlikleri net bir şekilde gözler önüne sermiş ve uzaktan, güvenli alternatiflere olan ihtiyacı artırmıştır.
Uzaktan Müşteri Edinimi ve Dijital Kimlik Doğrulama İhtiyacı
Finansal kuruluşlar başta olmak üzere birçok sektör, rekabette öne çıkmak ve daha geniş kitlelere ulaşmak için süreçlerini dijitalleştirmektedir. Müşterilerin bir mobil uygulama veya web sitesi üzerinden saniyeler içinde hizmet almaya başlayabildiği bu yeni modelde, uzaktan kimlik tespiti bir zorunluluk haline gelmiştir. Dijital kimlik doğrulama, kullanıcıların kimliklerini uzaktan, güvenli ve hızlı bir şekilde teyit etmelerini sağlayan teknolojiler bütünüdür. Bu süreç, kurumların yasal yükümlülüklerini yerine getirirken aynı zamanda müşteri deneyimini iyileştirmelerine olanak tanır.
Video KYC (Görüntülü Görüşme ile Müşteri Tanıma) Nedir?
Video KYC (Know Your Customer – Müşterini Tanı), kişinin kimliğinin bir müşteri temsilcisi ile yapılan canlı ve kayıt altına alınan bir görüntülü görüşme aracılığıyla doğrulandığı bir uzaktan kimlik tespit yöntemidir. Bu süreçte kullanıcı, kimlik belgesini (örneğin T.C. Kimlik Kartı) kameraya gösterir, belgedeki bilgiler Optik Karakter Tanıma (OCR) teknolojisi ile okunur ve çipteki veriler NFC (Yakın Alan İletişimi) ile doğrulanır. Ardından, müşteri temsilcisi kişinin yüzünü ve kimlik belgesindeki fotoğrafı karşılaştırarak ve canlılık kontrolü yaparak doğrulama sürecini tamamlar. Bu yöntem, geleneksel yüz yüze doğrulamanın güvenliğini dijital dünyanın hızı ve kolaylığıyla birleştirir.
Video KYC Sürecinin Adımları ve İşleyişi
Tipik bir Video KYC süreci, kullanıcı ve kurum için basit ve anlaşılır adımlardan oluşur. Bu adımlar genellikle şu şekilde işler:
- Başvuru ve Bilgi Girişi: Kullanıcı, ilgili kurumun mobil uygulaması veya web sitesi üzerinden kimlik doğrulama sürecini başlatır ve temel bilgilerini girer.
- Kimlik Belgesi Taraması: Kullanıcıdan kimlik belgesinin ön ve arka yüzünü telefonunun kamerasıyla taraması istenir. OCR teknolojisi, belgedeki metinleri otomatik olarak dijital verilere dönüştürür.
- NFC ile Çip Doğrulaması: Yeni nesil çipli kimlik kartlarında bulunan biyometrik ve kimlik verileri, telefonun NFC özelliği kullanılarak okunur ve doğrulanır. Bu, belgenin sahte olup olmadığını anlamada kritik bir adımdır.
- Canlılık Testi (Liveness Detection): Kullanıcıdan yüzünü belirli yönlere çevirmesi, göz kırpması gibi basit hareketler yapması istenerek, kameranın karşısındakinin canlı bir insan mı yoksa bir fotoğraf/video mu olduğu teyit edilir.
- Görüntülü Görüşme: Tüm bu adımların ardından kullanıcı, eğitimli bir müşteri temsilcisi ile kısa bir görüntülü görüşmeye bağlanır. Temsilci, sistem tarafından toplanan verileri teyit eder, görsel kontroller yapar ve süreci sonlandırır.
- Kayıt ve Onay: Tüm görüşme, yasal delil niteliği taşıması amacıyla kayıt altına alınır ve zaman damgası ile mühürlenir.
Video KYC’nin Türk Hukuk Sistemindeki Yeri ve Yasal Dayanakları
Video KYC uygulamaları, Türkiye’de sağlam bir hukuki altyapıya sahiptir. Finansal hizmetler başta olmak üzere birçok alanda faaliyet gösteren kurumların uzaktan müşteri edinebilmesi için gerekli yasal düzenlemeler, ilgili otoriteler tarafından yapılmıştır. Bu düzenlemeler, sürecin hangi koşullarda hukuken geçerli sayılacağını ve tarafların hak ve yükümlülüklerini net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Düzenlemeleri
Türkiye’de uzaktan müşteri ediniminin yasal çerçevesini çizen en önemli kurumların başında BDDK gelmektedir. 1 Nisan 2021 tarihinde yürürlüğe giren “Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik” ile bankaların müşterileriyle fiziksel olarak bir araya gelmeksizin, görüntülü görüşme gibi yöntemlerle kimlik tespiti yaparak müşteri edinebilmesine olanak tanınmıştır. Bu yönetmelik, kullanılacak teknolojinin standartlarından müşteri temsilcisinin eğitimine, veri güvenliğinden sürecin nasıl kayıt altına alınacağına kadar birçok detayı düzenleyerek Video KYC’nin bankacılık sektöründeki hukuki temelini oluşturmuştur.
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Yükümlülükleri ve Video KYC
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), suç gelirlerinin aklanması ve terorizmin finansmanının önlenmesi konularında Türkiye’nin en yetkili kurumudur. MASAK mevzuatı, finansal kuruluşlar gibi yükümlülerin “Müşterini Tanı” (KYC) prensibi çerçevesinde müşterilerinin kimliğini tespit etmesini ve şüpheli işlemleri bildirmesini zorunlu kılar. Video KYC, bu yükümlülüklerin dijital ortamda güvenli bir şekilde yerine getirilmesini sağlayan etkili bir araçtır. MASAK, uzaktan kimlik tespiti yöntemlerinin kendi mevzuatlarına uygunluğunu denetler ve bu süreçlerin kara para aklama risklerini azaltacak şekilde tasarlanmasını bekler.
6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) Açısından Video KYC
Video KYC süreci, doğası gereği kişisel ve biyometrik verilerin işlenmesini içerir. Bu nedenle, tüm sürecin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) tam uyumlu olması esastır. Kurumlar, Video KYC hizmetini sunmadan önce kullanıcılardan “açık rıza” almalı, verilerin hangi amaçla işleneceği, ne kadar süreyle saklanacağı ve kimlerle paylaşılabileceği konusunda detaylı bir aydınlatma yapmalıdır. Özellikle yüz tanıma verileri gibi biyometrik veriler, KVKK kapsamında “özel nitelikli kişisel veri” statüsünde olduğundan, bu verilerin işlenmesi ve korunması için çok daha sıkı teknik ve idari tedbirler alınması gerekmektedir.
Video KYC Sürecinin Hukuki Geçerlilik Koşulları
Bir Video KYC işleminin hukuken geçerli kabul edilmesi ve olası bir uyuşmazlıkta delil olarak kullanılabilmesi için belirli koşulları sağlaması gerekir:
- Teknolojik Altyapı: Kullanılan yazılımın BDDK ve diğer otoritelerin belirlediği teknik standartlara (uçtan uca şifreleme, güvenli veri saklama vb.) uygun olması.
- Eğitimli Personel: Görüntülü görüşmeyi yapan müşteri temsilcilerinin sahtecilik tespiti ve sosyal mühendislik gibi konularda özel eğitim almış olması.
- Kesintisiz ve Bütüncül Kayıt: Görüşmenin tamamının sesli ve görüntülü olarak, bütünlüğü bozulmayacak şekilde kayıt altına alınması.
- Zaman Damgası: Kaydın ne zaman oluşturulduğunu ve o andan itibaren değiştirilmediğini ispatlamak için güvenilir bir Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı’ndan (ESHS) alınmış zaman damgası ile mühürlenmesi.
- KVKK Uyumu: Süreç boyunca kişisel verilerin korunmasına ilişkin tüm yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi.
Zaman Damgası (Timestamping) Teknolojisi ve Delil Hukukundaki Önemi
Dijital ortamda üretilen bir verinin (metin, fotoğraf, video vb.) ne zaman oluşturulduğunu ve o tarihten sonra değiştirilip değiştirilmediğini ispatlamak, hukuki süreçlerde en temel zorluklardan biridir. İşte bu noktada devreye giren zaman damgası (timestamping) teknolojisi, dijital delillere güvenilirlik ve hukuki geçerlilik kazandıran kritik bir unsurdur.
Zaman Damgası Nedir ve Teknik Olarak Nasıl Çalışır?
Zaman damgası, belirli bir verinin belirtilen bir tarihte var olduğunu kanıtlayan elektronik bir sertifikadır. Teknik olarak süreç şu şekilde işler: Zaman damgası vurulacak olan veriden (örneğin Video KYC kaydı) bir “özet” (hash) değeri oluşturulur. Bu özet, verinin parmak izi gibidir ve veri üzerindeki en küçük bir değişiklik bile özet değerinin tamamen değişmesine neden olur. Oluşturulan bu özet, bağımsız ve güvenilir bir otorite olan Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı’na (ESHS) gönderilir. ESHS, bu özeti kendi güvenli zaman kaynağıyla birleştirir ve kendi elektronik sertifikasıyla imzalar. Ortaya çıkan bu imzalı ve tarihli paket, zaman damgasının kendisidir. Bu damga, orijinal veriye eklendiğinde, o verinin o anki halinin bütünlüğünü ve var olma zamanını ispatlar.
5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu Kapsamında Zaman Damgası
Türkiye’de zaman damgasının hukuki geçerliliği, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ile güvence altına alınmıştır. Kanun, elektronik imza ile birlikte zaman damgasını da tanımlamakta ve yetkili ESHS’ler tarafından üretilen zaman damgalarının hukuki olarak geçerli olduğunu belirtmektedir. Bu kanun sayesinde, zaman damgası taşıyan bir elektronik veri, mahkemeler ve diğer resmi makamlar nezdinde, üzerindeki tarihin doğruluğu ve verinin o tarihten sonra değiştirilmediği konusunda güçlü bir kanıt niteliği kazanır.
Zaman Damgasının Sağladığı Hukuki Güvenceler
Zaman damgası, dijital delillere üç temel hukuki güvence sağlar. Bu güvenceler, delilin güvenilirliğini ve ispat gücünü doğrudan etkiler.
Bütünlük: Verinin Değiştirilmediğinin Kanıtı
Zaman damgası, damgalandığı andaki verinin dijital parmak izini (hash) içerir. Hukuki bir süreçte bu delil sunulduğunda, verinin o anki özeti tekrar hesaplanır ve zaman damgası içindeki özet ile karşılaştırılır. Eğer iki özet birbiriyle eşleşiyorsa, bu durum verinin damgalandığı andan itibaren hiçbir değişikliğe uğramadığının kesin kanıtıdır. Bu, özellikle video kayıtlarının montajlandığı veya seslerin değiştirildiği gibi iddialara karşı en güçlü savunmadır.
Zaman Kanıtı: Verinin Belirli Bir Zamanda Var Olduğunun İspatı
Zaman damgası, bir bilgisayarın veya kullanıcının lokal saatine değil, ESHS’nin güvenli ve senkronize zaman kaynaklarına dayanır. Bu sayede, bir işlemin veya kaydın tam olarak hangi tarihte ve saatte oluşturulduğunu tarafsız ve güvenilir bir şekilde ispatlar. Bu özellik, sözleşmenin ne zaman kurulduğu, onayın ne zaman verildiği gibi zamana bağlı hukuki durumların ispatında kritik rol oynar.
İnkâr Edilemezlik: İşlemin Gerçekleştirildiğinin Reddedilememesi
Bütünlük ve zaman kanıtı bir araya geldiğinde, “inkâr edilemezlik” (non-repudiation) ilkesi ortaya çıkar. Bir taraf, zaman damgalı bir kaydın gösterdiği işlemi veya beyanı “ben yapmadım”, “o tarihte olmadı” veya “kayıt sonradan değiştirildi” gibi iddialarla kolayca inkâr edemez. Zaman damgası, işlemin belirtilen kişi tarafından, belirtilen zamanda ve belirtilen şekilde yapıldığını güçlü bir şekilde ortaya koyar.
| Hukuki Güvence | Teknik Karşılığı | Hukuki Anlamı |
|---|---|---|
| Bütünlük (Integrity) | Hash (Özet) fonksiyonu ile verinin parmak izinin çıkarılması ve damgaya eklenmesi. | Verinin damgalandığı andan itibaren değiştirilmediğini, üzerinde oynama yapılmadığını kesin olarak kanıtlar. |
| Zaman Kanıtı (Time Evidence) | Güvenilir zaman kaynağından (ESHS) alınan zaman bilgisinin damgaya eklenmesi. | İşlemin veya kaydın tam olarak hangi tarihte ve saatte gerçekleştiğini tarafsız bir şekilde ispatlar. |
| İnkâr Edilemezlik (Non-repudiation) | Bütünlük ve zaman kanıtının bir araya gelmesiyle oluşan hukuki sonuç. | Tarafların, gerçekleştirdikleri işlemi veya oluşturdukları kaydı sonradan inkâr etmelerini hukuken engeller. |
Zaman Damgalı Video KYC Kayıtlarının Hukuki Süreçlerde Delil Niteliği
Dijitalleşen dünyada hukuki uyuşmazlıkların çözümünde elektronik delillerin rolü giderek artmaktadır. Zaman damgası ile güvence altına alınmış bir Video KYC kaydı, doğru koşullar sağlandığında mahkemeler ve icra daireleri nezdinde son derece güçlü bir kanıt aracı haline gelir. Bu kayıtlar, bir sözleşmenin kurulmasından kimlik sahteciliğine kadar pek çok konuda belirleyici olabilir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Uyarınca Elektronik Deliller
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), elektronik ortamda oluşturulan verilerin delil niteliğini açıkça tanımaktadır. HMK’nın 199. maddesi “belge” kavramını tanımlarken, “uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli (…) elektronik (…) veya benzeri ortamlara kaydedilen her türlü veri” ifadesini kullanır. Bu tanım, Video KYC kayıtlarının bir “belge” olarak kabul edilmesinin önünü açar. Dolayısıyla, usulüne uygun olarak oluşturulmuş ve saklanmış bir Video KYC kaydı, bir davada pekala delil olarak sunulabilir.
Video KYC Kaydının Belge ve Kesin Delil Olarak Değerlendirilmesi
HMK uyarınca deliller, “kesin deliller” ve “takdiri deliller” olarak ikiye ayrılır. Zaman damgası ve güvenli elektronik imza ile oluşturulmuş elektronik veriler, HMK’nın 205. maddesi uyarınca “kesin delil” niteliği taşıyabilir. Usulüne uygun olarak alınmış, bütünlüğü zaman damgası ile korunan ve içeriğinde tarafların irade beyanlarını (örneğin sözleşme onayını) barındıran bir Video KYC kaydı, tıpkı noter senedi gibi kesin delil hükmünde değerlendirilebilir. Bu, kaydın içeriğinin doğruluğunun hâkim tarafından aksi ispatlanana kadar kabul edilmesi anlamına gelir.
Zaman Damgasının Kaydın Bütünlüğünü ve Oluşturulma Anını İspat Gücü
Bir mahkeme sürecinde Video KYC kaydına itiraz geldiğinde, zaman damgası en kritik rolü oynar. Karşı taraf, kaydın sonradan düzenlendiğini, montajlandığını veya aslında başka bir tarihte oluşturulduğunu iddia edebilir. İşte bu noktada, kayda vurulan zaman damgası devreye girer. Damganın yetkili bir ESHS tarafından verildiği ve damga doğrulamasının başarılı olduğu teknik olarak ispatlandığında, kaydın belirtilen zamanda oluşturulduğu ve o andan itibaren değiştirilmediği hukuken sabit hale gelir. Bu durum, hâkimin delile olan güvenini artırır ve karşı tarafın iddialarını boşa çıkarır.
Mahkemeler ve İcra Dairelerinde Zaman Damgalı Kayıtların İbrazı
Zaman damgalı Video KYC kayıtları, hukuki süreçlerde genellikle dijital ortamda sunulur. Bir CD/DVD, USB bellek veya UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) üzerinden dosyaya eklenebilir. Kaydın delil olarak sunulmasıyla birlikte, kaydın teknik özelliklerini ve zaman damgasının nasıl doğrulanacağını açıklayan bir bilirkişi raporu da dosyaya eklenebilir. Bilirkişi, kaydın hash değerini hesaplayarak zaman damgası içindeki hash ile karşılaştırır ve damganın geçerliliğini teyit ederek mahkemeye rapor sunar. Bu süreç, delilin ispat gücünü pekiştirir.
Sahtecilik ve Manipülasyon İddialarına Karşı Zaman Damgasının Koruyucu Rolü
Dijital dünyadaki en büyük risklerden biri, verilerin kolayca kopyalanıp değiştirilebilmesidir. Zaman damgası, bu riske karşı bir kalkan görevi görür. Örneğin, bir kişi Video KYC ile bir kredi sözleşmesini onayladıktan sonra borcuna itiraz edip “Ben böyle bir sözleşmeyi onaylamadım, kayıt sahte” diyebilir. Bu durumda, bankanın elindeki zaman damgalı video kaydı, işlemin inkâr edilemezliğini ispatlar. Kaydın bütünlüğü ve oluşturulma anı tarafsız bir otorite tarafından teyit edildiği için, sahtecilik ve manipülasyon iddiaları hukuken dayanaksız kalır. Bu durum, kurumları haksız itirazlara ve mali kayıplara karşı korur.
Farklı Hukuki Alanlarda Video KYC ve Zaman Damgası Uygulamaları
Video KYC ve zaman damgası teknolojilerinin birleşimi, sadece bankacılık sektörüyle sınırlı kalmayıp, hukukun birçok farklı alanında güvenli ve geçerli işlemler yapılmasını sağlamaktadır. Kimlik doğrulamanın ve işlem anının ispatının kritik olduğu her alanda bu teknolojiler devrim niteliğinde çözümler sunar.
Finans ve Bankacılık Sektöründe Kredi ve Hesap Açılış Sözleşmeleri
En yaygın kullanım alanı şüphesiz finans sektörüdür. Müşteriler, şubeye gitmeden, dakikalar içinde mobil uygulamalar üzerinden banka hesabı açabilir, kredi başvurusunda bulunabilir ve sözleşmelerini onaylayabilirler. Video KYC ile yapılan kimlik tespiti ve ardından alınan sesli/görüntülü onaylar, zaman damgası ile kayıt altına alınarak ıslak imzalı bir sözleşme kadar güçlü bir hukuki dayanak oluşturur. Bu, bankaların hem operasyonel verimliliğini artırır hem de olası alacak davalarında ellerini güçlendirir.
Sigortacılık Alanında Poliçe Tanzimi ve Hasar Süreçleri
Sigortacılık sektöründe, uzaktan poliçe satışı sırasında müşterinin kimliğinin doğru bir şekilde teyit edilmesi ve poliçe şartlarının onaylatılması büyük önem taşır. Video KYC, bu süreci güvenli hale getirir. Ayrıca, hasar süreçlerinde, hasarın boyutunu ve durumunu tespit etmek için yapılan görüntülü görüşmeler de zaman damgası ile kayıt altına alınarak, sonradan ortaya çıkabilecek “hasar daha büyüktü” gibi uyuşmazlıkların önüne geçilmesinde delil olarak kullanılabilir.
E-Ticaret ve Tüketici Hukukunda Mesafeli Sözleşmelerin İspatı
Yüksek değerli ürünlerin satıldığı e-ticaret sitelerinde veya abonelik gerektiren hizmetlerde, mesafeli satış sözleşmelerinin hukuken geçerli bir şekilde kurulması kritik öneme sahiptir. Özellikle “ön bilgilendirme formu” ve “sözleşme koşullarının” tüketici tarafından anlaşıldığının ve onaylandığının ispatı, olası iade ve cayma hakkı uyuşmazlıklarında satıcıyı korur. Video KYC ile kimliği doğrulanan bir tüketicinin, sözleşme şartlarını okuyup onayladığı anın zaman damgalı kaydı, güçlü bir delil teşkil eder.
Noterlik ve Tapu İşlemlerinde Ön Hazırlık ve Kimlik Tespiti
Mevcut yasal düzenlemeler henüz noterlik ve tapu gibi işlemlerin tamamen uzaktan yapılmasına izin vermese de, Video KYC bu süreçlerin ön hazırlık aşamalarında önemli bir rol oynayabilir. Örneğin, bir vekaletname veya satış işlemi için tarafların kimliklerinin ön tespiti uzaktan yapılabilir, gerekli belgeler dijital olarak toplanabilir. Bu, fiziksel işlem süresini önemli ölçüde kısaltır ve sahte kimlikle işlem yapma girişimlerini en başından engeller.
Uyuşmazlık Çözüm Süreçlerinde Tarafların Kimliğinin Uzaktan Teyidi
Online arabuluculuk, uzlaşma veya tahkim gibi alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri giderek yaygınlaşmaktadır. Bu süreçlerde, görüşmelere katılan kişilerin gerçekten doğru taraflar veya onların yetkili temsilcileri olduğundan emin olmak esastır. Video KYC, bu platformlarda oturum başlamadan önce tarafların kimliğini güvenli bir şekilde doğrulamak için kullanılabilir. Toplantı tutanaklarının veya uzlaşma metinlerinin onaylandığı anlar da zaman damgası ile kayıt altına alınarak hukuki geçerlilik kazandırılabilir.
Video KYC ve Zaman Damgası Sistemlerinde Güvenlik ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Video KYC ve zaman damgası teknolojileri hukuki olarak güçlü bir zemin sunsa da, bu gücün kaynağı olan teknolojinin kendisinin de son derece güvenli olması gerekir. Sürecin herhangi bir aşamasındaki bir güvenlik zafiyeti, hem kurumu hem de müşteriyi ciddi risklerle karşı karşıya bırakabilir. Bu nedenle, bir Video KYC çözümü seçerken veya kurarken dikkat edilmesi gereken kritik güvenlik unsurları bulunmaktadır.
| Geleneksel Kimlik Tespiti | Video KYC ile Dijital Kimlik Tespiti |
|---|---|
| Fiziksel olarak şubeye gitme zorunluluğu vardır. | İnternet olan her yerden 7/24 gerçekleştirilebilir. |
| İşlem süresi uzun ve operasyonel maliyeti yüksektir. | Dakikalar içinde tamamlanır, maliyetleri düşürür. |
| Sahte kimlik belgelerinin tespiti zordur. | NFC çip okuma ve yapay zeka ile sahtecilik tespiti daha güvenlidir. |
| İnsan hatasına (dikkatsizlik vb.) açıktır. | Otomasyon ve standartlaştırılmış adımlar hata oranını azaltır. |
| İşlem kaydının (fotokopi vb.) saklanması ve ispatı zordur. | Tüm süreç zaman damgalı video olarak kaydedilir, ispat gücü yüksektir. |
Kullanılan Teknolojinin Güvenlik Standartları
Video KYC hizmeti sunan altyapının uluslararası güvenlik standartlarına sahip olması esastır. Veri iletimi sırasında uçtan uca şifreleme (end-to-end encryption) kullanılması, verilerin yetkisiz kişilerce ele geçirilmesini engeller. Ayrıca, sistemin ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi gibi sertifikalara sahip olması, süreçlerin ve altyapının güvenliğinin bağımsız otoritelerce denetlendiğini gösterir.
Biyometrik Veri Doğrulama ve Canlılık Testi (Liveness Detection)
Sistemin en kritik bileşenlerinden biri, dolandırıcılık girişimlerini engelleme yeteneğidir. Deepfake, maske veya yüksek çözünürlüklü video gibi yöntemlerle sistemi aldatmaya yönelik saldırıları tespit edebilen gelişmiş canlılık testleri (liveness detection) kullanılmalıdır. Pasif ve aktif canllık testlerinin bir arada kullanıldığı, yapay zeka destekli algoritmalar, sistemin güvenliğini önemli ölçüde artırır. Biyometrik yüz eşleştirmesi ise kimlik kartındaki fotoğraf ile canlı kişiyi yüksek doğrulukla karşılaştırarak kimlik hırsızlığının önüne geçer.
Veri Saklama ve İmha Politikalarının Hukuka Uygunluğu
Video KYC görüşmelerinin kayıtları, özel nitelikli kişisel veriler içerir ve bu verilerin güvenli bir şekilde saklanması gerekir. Verilerin Türkiye’de bulunan, yüksek güvenlikli veri merkezlerinde saklanması yasal bir zorunluluktur. Ayrıca, KVKK ve ilgili diğer mevzuatların öngördüğü yasal saklama süreleri sonunda bu kayıtların güvenli ve geri döndürülemez bir şekilde imha edilmesine yönelik net politikalara sahip olunmalıdır.
Operatör Eğitimi ve Sosyal Mühendislik Risklerine Karşı Önlemler
Teknoloji ne kadar güvenli olursa olsun, sürecin içindeki insan unsuru her zaman bir risk potansiyeli taşır. Görüntülü görüşmeyi gerçekleştiren müşteri temsilcileri (operatörler), sahtecilik teknikleri, belgelerdeki güvenlik unsurları ve sosyal mühendislik saldırıları konusunda düzenli olarak eğitilmelidir. Operatörün, karşıdaki kişinin davranışlarından şüphelenmesi veya sistemin uyarılarını doğru yorumlaması, dolandırıcılık girişimlerini engellemede hayati rol oynayabilir.
Hukuken Geçerli ve Güvenli Video KYC Çözümleri İçin Neden İHS Teknoloji’yi Tercih Etmelisiniz?
Video KYC sürecinin hukuki ve teknik karmaşıklığı, doğru teknoloji ortağını seçmenin önemini ortaya koymaktadır. İHS Teknoloji, sunduğu uçtan uca çözümlerle kurumların hem yasalara tam uyumlu hem de siber tehditlere karşı güvende olmasını sağlar.
Yasal Mevzuata ve Regülasyonlara Tam Uyumlu Altyapı
İHS Teknoloji tarafından sunulan Video KYC çözümleri, başta BDDK ve MASAK olmak üzere Türkiye’deki tüm yasal otoritelerin yönetmelik ve tebliğlerine %100 uyumlu olarak geliştirilmiştir. Süreç adımları, veri işleme yöntemleri ve güvenlik protokolleri, en güncel mevzuatlar dikkate alınarak tasarlanmıştır. Bu sayede, kurumunuzun yasal risk almadan dijital müşteri edinimi yapmasını sağlıyoruz.
Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS) Yetkisi ile Zaman Damgası Hizmeti
İHS Teknoloji, 5070 sayılı kanun kapsamında yetkilendirilmiş bir Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı’dır (ESHS). Bu, Video KYC kayıtlarınıza eklenen zaman damgasının doğrudan güvenilir kaynaktan, yani bizden sağlandığı anlamına gelir. Bu durum, kayıtlarınızın hukuki geçerliliğini ve inkâr edilemezliğini en üst seviyeye çıkarır ve üçüncü parti bir sağlayıcıya olan bağımlılığı ortadan kaldırır.
Yüksek Güvenlikli Veri Merkezleri ve KVKK Uyumlu Süreçler
Müşterilerinize ait tüm hassas veriler, Türkiye lokasyonlu, uluslararası standartlara sahip yüksek güvenlikli veri merkezlerimizde saklanmaktadır. Tüm veri işleme, saklama ve imha süreçlerimiz KVKK’ya tam uyumludur. Müşterilerinizin verilerinin güvende olduğunu bilerek hizmet sunmanızı sağlıyoruz.
Gelişmiş Sahtekarlık Tespit Mekanizmaları ve Yapay Zeka Desteği
Platformumuz, yapay zeka destekli canlılık algılama ve biyometrik doğrulama teknolojileri ile donatılmıştır. Deepfake, maske ve diğer gelişmiş sahtecilik girişimlerine karşı yüksek bir koruma katmanı sunar. Bu sayede, kurumunuzu kimlik dolandırıcılığına karşı proaktif olarak koruruz.
Farklı Sektörlerin İhtiyaçlarına Yönelik Esnek ve Entegre Çözümler
Sadece finans sektörüne değil, sigortacılık, e-ticaret, araç kiralama, kripto para borsaları gibi birçok farklı sektörün özel ihtiyaçlarına yönelik esnek çözümler sunuyoruz. Güçlü API altyapımız sayesinde mevcut sistemlerinize kolayca entegre olabilir, dijital dönüşüm sürecinizi hızlandırabilirsiniz.
