İşlem Anında (Real-Time) Skorlama ile Dolandırıcılığı Kaynağında Durdurun

Finansal teknolojilerin hızla gelişmesi, ödeme ve elektronik para kuruluşları için büyük fırsatlar sunarken, aynı zamanda karmaşık riskleri de beraberinde getiriyor. Dijital kanalların yaygınlaşmasıyla birlikte dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve diğer mali suç faaliyetleri de artış gösteriyor. Bu yeni tehdit ortamında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan “Risk Yönetimi Rehberi”, sektöre yönelik beklentileri net bir şekilde ortaya koyuyor: Artık reaktif değil, proaktif olma zamanı. Bu rehberin en kritik talebi ise şüpheli işlemlerin “işlem anında” tespit edilerek en geç üç saat içinde gerekli aksiyonların alınması zorunluluğudur. Geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığı bu noktada, yapay zeka ve makine öğrenmesi destekli “işlem anında skorlama” teknolojileri, kuruluşların hem yasal uyumluluğu sağlaması hem de finansal kayıpları ve itibar riskini en aza indirmesi için hayati bir rol oynuyor.

Finansal Hizmetlerde Yükselen Tehdit: Yasa Dışı Faaliyetler ve Düzenleyici Baskılar

Finansal hizmetler sektörünün dijital dönüşümü, beraberinde yeni ve karmaşık güvenlik risklerini getirmiştir. Kuruluşlar, bir yandan müşteri deneyimini iyileştirmeye çalışırken, diğer yandan giderek artan düzenleyici baskılar ve sofistike dolandırıcılık yöntemleriyle mücadele etmek zorundadır. TCMB’nin yeni rehberi bu mücadelenin yol haritasını çizerken, teknoloji adaptasyonunu bir seçenek değil, bir zorunluluk haline getirmektedir.

Dijitalleşmenin Getirdiği Yeni Riskler: Dolandırıcılık, Yasa Dışı Bahis ve Mali Suçlar

Mobil ödemeler, dijital cüzdanlar ve anlık para transferleri gibi yenilikler, finansal işlemleri saniyeler içinde gerçekleştirme imkanı sunmaktadır. Ancak bu hız, kötü niyetli aktörler için de yeni fırsat pencereleri açmaktadır. Yasa dışı bahis sitelerine yapılan para transferleri, kiralık hesaplar (mule accounts) aracılığıyla yapılan kara para aklama faaliyetleri ve kimlik hırsızlığı yoluyla gerçekleştirilen dolandırıcılıklar, sektörün en önemli problemleri arasında yer almaktadır. Bu tür faaliyetler, sadece finansal kayıplara neden olmakla kalmaz, aynı zamanda kuruluşların itibarını zedeler ve müşteri güvenini sarsar.

T.C. Merkez Bankası’nın (TCMB) Yeni Risk Yönetimi Rehberi ve Sektöre Etkileri

TCMB tarafından 6493 sayılı Kanun kapsamında yayımlanan “Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarınca Sunulan Hizmetlerin Yasa Dışı Faaliyetlerde Kullanılmasının Önlenmesine İlişkin Risk Yönetimi Rehberi”, sektör için bir dönüm noktası niteliğindedir. Bu rehber, kuruluşlara sahtekârlık, dolandırıcılık ve yasa dışı bahis gibi mali suçları önlemek için proaktif ve teknoloji odaklı bir yaklaşım benimseme yükümlülüğü getirmiştir. Rehberin en dikkat çekici maddesi, şüpheli işlemlerin anlık olarak tespit edilmesi ve işlem anından itibaren en geç üç saat içinde gerekli tedbirlerin alınması zorunluluğudur. Bu durum, manuel takip ve kontrol süreçlerinin devrinin kapandığını ve otomasyonun şart olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Geleneksel Yöntemlerin Yetersizliği: Neden Manuel Kontroller ve Gecikmeli Analizler Başarısız Oluyor?

Geçmişte birçok kuruluş, dolandırıcılık tespiti için işlem sonrası (batch) analizlere ve manuel kontrollere güveniyordu. Ancak bu yöntemler, günümüzün anlık işlem dünyasında yetersiz kalmaktadır. Manuel kontroller yavaş, insan hatasına açık ve ölçeklenemezdir. Bir analistin yüz binlerce işlemi tek tek incelemesi imkansızdır. Gecikmeli analizler ise dolandırıcılık gerçekleşip fonlar sistemden çıktıktan sonra tespit yapabildiği için sadece hasar tespiti anlamına gelir. TCMB’nin getirdiği “üç saat kuralı”, bu reaktif yaklaşımın artık kabul edilemez olduğunu ve kuruluşların dolandırıcılığı “kaynağında” durduracak teknolojilere yatırım yapması gerektiğini göstermektedir.

İşlem Anında Skorlama: Dolandırıcılığa Karşı Proaktif ve Modern Bir Yaklaşım

İşlem anında (real-time) skorlama, bir ödeme işlemi gerçekleştiği anda, milisaniyeler içinde yüzlerce farklı veri noktasını analiz ederek bir risk puanı oluşturan teknolojidir. Bu modern yaklaşım, işlemin onaylanıp onaylanmayacağına veya ek bir doğrulamaya tabi tutulup tutulmayacağına anında karar verilmesini sağlar. Böylece, şüpheli bir işlem daha tamamlanmadan önce engellenir. Bu, hem finansal kayıpları önler hem de yasal yükümlülüklere tam uyum sağlar. Dolandırıcılık tespit ve önleme stratejisinin merkezine işlem anında skorlamayı koyan kuruluşlar, hem daha güvenli hem de daha rekabetçi bir yapıya kavuşur.

İşlem Anında (Real-Time) Skorlama Nedir ve Nasıl Çalışır?

İşlem anında skorlama, dijital dolandırıcılıkla mücadelenin en etkili silahlarından biridir. Bir işlem talebi geldiği anda, bu işlemin ne kadar riskli olduğunu belirleyen bir puan üreterek çalışır. Bu teknoloji, finansal kuruluşların sadece bilinen tehditlere karşı değil, aynı zamanda daha önce hiç karşılaşılmamış karmaşık dolandırıcılık desenlerine karşı da savunma yapmasını sağlar.

İşlem Anında Skorlamanın Arkasındaki Teknoloji: Kural Motorları, Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi

Gerçek zamanlı skorlama sistemleri, genellikle hibrit bir yapı kullanır. Bu yapının temelinde üç ana teknoloji bulunur:

• Dinamik Kural Motorları: TCMB rehberinde belirtilen “bir hesaptan günde 10’dan fazla transfer yapılması” gibi net ve bilinen senaryoları anında uygulamak için kullanılır. Bu kurallar, belirli eşiklere veya koşullara dayalıdır.
• Yapay Zeka (AI) ve Makine Öğrenmesi (ML): Bu teknolojiler, sistemin anormallikleri ve normal davranıştan sapmaları kendi kendine öğrenmesini sağlar. Örneğin, bir kullanıcının normalde yapmadığı bir saatte, coğrafi konumda veya tutarda bir işlem yapması gibi durumları tespit eder. Makine öğrenmesi, milyonlarca işlemi analiz ederek “normal” olanın ne olduğunu öğrenir ve bu normalin dışındaki her işlemi şüpheli olarak işaretleyebilir.
• Davranışsal Analiz: Kullanıcının cihazla etkileşimini analiz eder. Fare hareketleri, yazma hızı, cihazı tutma açısı gibi davranışsal biyometri verileri, işlemi yapan kişinin gerçek kullanıcı olup olmadığını anlamada kritik rol oynar.

Geleneksel Dolandırıcılık Tespiti ile İşlem Anında Skorlama Arasındaki Temel Farklar

Geleneksel ve modern yaklaşımlar arasındaki farklar, etkinlik ve verimlilik açısından oldukça belirgindir. Bu iki yöntemin karşılaştırması, neden işlem anında skorlamanın artık bir standart haline geldiğini açıkça göstermektedir.

Skorlamanın Sağladığı Avantajlar: Hız, İsabet ve Önleyici Güç

İşlem anında skorlama, kuruluşlara üç temel avantaj sunar: Hız, çünkü kararlar milisaniyeler içinde verilir ve müşteri deneyimi olumsuz etkilenmez. İsabet, çünkü yapay zeka ve makine öğrenmesi sayesinde “false positive” (yanlış alarm) oranı düşer, yani gerçek müşterilerin işlemleri gereksiz yere engellenmez. Ve en önemlisi Önleyici Güç, çünkü dolandırıcılık girişimi daha paranın hesaptan çıkmasına fırsat bulamadan engellenir.

Müşteri Deneyimi ve Operasyonel Verimlilik Üzerindeki Olumlu Etkisi

Güvenlik önlemlerinin müşteri deneyimini sekteye uğratması, sıkça karşılaşılan bir sorundur. Ancak işlem anında skorlama, bu dengeyi mükemmel bir şekilde kurar. Düşük riskli işlemler sürtünmesiz bir şekilde onaylanırken, sadece gerçekten şüpheli olanlar ek doğrulamaya yönlendirilir. Bu durum, müşteri memnuniyetini artırır. Aynı zamanda, dolandırıcılık analistlerinin sadece yüksek riskli ve karmaşık vakalara odaklanmasını sağlayarak operasyonel verimliliği en üst düzeye çıkarır ve manuel iş yükünü önemli ölçüde azaltır.

TCMB Rehberi Kapsamında Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Yükümlülükleri

TCMB’nin yeni rehberi, ödeme ve elektronik para kuruluşları için bir “kurallar listesi” olmaktan öte, risk temelli ve proaktif bir zihniyet değişikliğini zorunlu kılmaktadır. Rehber, kuruluşların sundukları her hizmet özelinde potansiyel yasa dışı faaliyetleri öngörmesini ve bunları engellemek için teknolojik altyapı kurmasını beklemektedir. Bu yükümlülükler, kuruluşların sadece finansal suçlarla mücadele etmesini değil, aynı zamanda ekosistemin genel güvenliğini ve itibarını korumasını hedefler.

Rehberin Temel İlkesi: İşlem Anında Tespit ve En Geç Üç Saat İçinde Aksiyon

Rehberin en temel ve dönüştürücü ilkesi, zamanlama üzerine kuruludur. “Asgari unsurları içeren senaryolara ilişkin tespitlerin işlem anında gerçekleştirilmesi” ve “alınacak aksiyonların işlem anından itibaren en geç üç saat içerisinde belirlenmesi” şartı, geleneksel yöntemleri tamamen devre dışı bırakmaktadır. Bu üç saat kuralı, kuruluşları anlık izleme, otomatik alarm üretme ve hızlı vaka yönetimi yeteneklerine sahip olmaya zorlamaktadır.

Ödeme Hesabı Hizmetleri İçin İzlenmesi Gereken Asgari Risk Unsurları

Bireysel ve kurumsal ödeme hesapları, yasa dışı faaliyetler için en sık kullanılan kanallardan biridir. TCMB, bu alandaki riskleri minimize etmek için çok katmanlı bir kontrol mekanizması talep etmektedir.

İşlem Adet ve Limit Kontrolleri (Günlük/Aylık Para Transferleri)

Rehber, bir ödeme hesabından günlük 10’un üzerinde veya aylık 15 ve daha fazla farklı kişiye para transferi yapılmasını riskli olarak tanımlar. Bu tür yüksek frekanslı işlemler, genellikle yasa dışı bahis gelirlerinin dağıtılması veya paravan hesaplar arası fon akışları gibi faaliyetlerin bir göstergesi olabilir.

Farklı Kişilere/Kişilerden Yapılan Transferlerin İzlenmesi

Bir hesaba gün içinde 5, ay içinde ise 15 ve daha fazla farklı kişiden para gelmesi veya aynı şekilde bu sayılarda farklı kişiye para gönderilmesi şüpheli bir durumdur. Bu “saç ve topla” (scatter/gather) olarak bilinen yöntem, genellikle paranın kaynağını gizlemek için kullanılır ve otomatik sistemler tarafından anında tespit edilmelidir.

Genç ve Yeni Müşteri Hesaplarına Yönelik Özel Kontroller

Hesap sahibinin 20 yaşından küçük olması veya hesabın yeni açılmış olması durumunda, ilk bir ay içinde 50’den fazla işlem yapılması veya toplamda 27.500 TL’yi aşan bir hacme ulaşılması, rehber tarafından özel olarak izlenmesi gereken bir durumdur. Bu tür genç ve yeni hesaplar, dolandırıcılar tarafından kolayca hedef alınabilir veya para katırı olarak kullanılabilir.

IP, E-posta ve Cihaz Bazlı Şüpheli Aktivite Tespiti

Teknolojik kontroller bu aşamada devreye girer. Aynı gün içinde aynı IP adresinden 5 veya daha fazla farklı müşteri hesabına erişilmesi, bir müşterinin hesabına 5 farklı IP’den giriş yapılması gibi senaryolar, hesap ele geçirme (ATO) veya organize dolandırıcılık faaliyetlerine işaret eder. IP ve cihaz parmak izi teknolojileri bu noktada kritik öneme sahiptir.

İşlem Açıklamalarındaki Riskli İfadelerin Analizi

Para transferi açıklamaları, işlemin niyeti hakkında önemli ipuçları verebilir. Anlamsız karakter dizileri, ardışık harfler veya “kumar, bahis, bet” gibi doğrudan riskli kelimelerin kullanılması, işlemin derhal incelenmesi için bir alarm tetiklemelidir. Bu analiz, doğal dil işleme (NLP) yetenekleri gerektirir.

Ödeme Aracının Kabulü (Sanal/Fiziki POS) Hizmetleri İçin İzlenmesi Gereken Asgari Risk Unsurları

Üye işyerleri, yasa dışı faaliyetlerin gelirlerini meşrulaştırmak için kullanılabilecek önemli bir kanaldır. TCMB, bu alanda ciro, işlem paterni ve işyeri davranışlarının yakından izlenmesini istemektedir.

Sektör Ortalamasının Üzerindeki Ani Ciro Artışları

Bir işyerinin ticari geçmişiyle uyumsuz veya sektör ortalamasının çok üzerinde ani ciro artışları (örneğin bir günde dört kat ve üzeri) yaşaması, en önemli risk göstergelerinden biridir. Bu durum, işyerinin yasa dışı bahis veya sahte ürün satışı gibi faaliyetler için paravan olarak kullanılıyor olabileceğini düşündürür.

Yüksek İtiraz (Chargeback) Oranlarının Takibi

Haftalık harcama itirazlarının (chargeback) toplam işlem adedine veya tutarına oranının %5’i aşması, işyerinin sunduğu mal veya hizmetle ilgili ciddi bir sorun olduğunun veya dolandırıcılık faaliyetlerine karıştığının bir işareti olabilir. Yüksek chargeback oranları, ödeme kuruluşları için hem finansal hem de itibar riski taşır.

Olağan Dışı Saatlerde (Gece) veya Günlerde (Hafta Sonu) Yoğunlaşan İşlemler

Bir işyerinin toplam cirosunun %75’inin hafta sonu veya %50’sinin gece 21:00 ile 06:00 arasında gerçekleşmesi, normal ticari akışa aykırıdır. Bu tür desenler, genellikle 7/24 aktif olan yasa dışı bahis siteleri veya global dolandırıcılık ağları ile ilişkilidir.

Tekrar Eden Düz Tutarla Yapılan İşlemlerin Tespiti

Bir işyerinin aylık işlem tutarının %25’inin 50, 100, 250 TL gibi sürekli tekrar eden düz tutarlardan oluşması, sentetik bir işlem paterni olduğunu gösterir. Bu durum, genellikle yasa dışı bahis sitelerine yapılan standart yüklemeler veya test edilen çalıntı kartlar için kullanılır.

Yeni Kurulan İşyerleri İçin Belirlenen Ciro Eşiklerinin Kontrolü

Rehber, ticari geçmişi olmayan yeni işyerleri için özel ciro limitleri belirlemiştir (ilk ay 250.000 TL, ilk üç ay 1.000.000 TL gibi). Bu eşiklerin aşılması, işyerinin potansiyel bir risk taşıdığını ve daha yakından incelenmesi gerektiğini gösterir. Bu, özellikle paravan şirketlerin hızla yüksek hacimlere ulaşmasını engellemeye yönelik bir tedbirdir.

Fatura Ödeme ve Para Havalesi Hizmetleri İçin İzlenmesi Gereken Asgari Risk Unsurları

Fatura ödeme ve para havalesi hizmetleri sunan temsilcilikler (acenteler), yasa dışı fon transferleri için bir aracı olarak kullanılabilir. Bu nedenle temsilci bazında davranış analizi yapılması zorunludur.

Bireysel ve Kurumsal Müşteriler İçin Fatura Adet Limitleri

Bir bireysel müşterinin ayda 30’dan fazla veya bir işyerinin 70’ten fazla fatura ödemesi yapması, bu hizmetin amacı dışında kullanıldığına dair bir şüphe uyandırır. Bu, “fatura ödeme” adı altında gizlenmiş para transferi faaliyetlerine işaret edebilir.

Temsilcilerin Ciro Artışlarının ve Coğrafi İşlem Dağılımının İzlenmesi

Bir temsilcinin cirosunda ani ve dört kat gibi yüksek artışlar yaşanması veya faaliyet gösterdiği ilin dışındaki iller için yoğun bir şekilde fatura ödemesi yapması, temsilcinin organize bir ağın parçası olabileceğini gösterir. Bu tür bölgesel anormallikler, dikkatle takip edilmelidir.

Temsilci Bazında Şüpheli Davranış Desenlerinin Tespiti

Bir temsilcinin çok kısa sürelerde (örneğin 10 saniyede) birden fazla işlem yapması, otomasyon veya komut dosyası (script) kullanıldığını düşündürür. Ayrıca, müşteri sayısı az olmasına rağmen yüksek ciro elde eden bir temsilci, büyük ihtimalle küçük bireysel işlemler yerine büyük ve şüpheli fon transferlerine aracılık etmektedir.

Mobil Ödeme Hizmetleri İçin İzlenmesi Gereken Asgari Risk Unsurları

Mobil ödemeler, kolaylığı nedeniyle popüler olsa da, dolandırıcılık için de cazip bir hedeftir. Özellikle SIM kart dolandırıcılığı (SIM swap) gibi yöntemlere karşı hassastır.

Gece Saatlerinde Yapılan İşlem Adetlerinin Kontrolü

Bir müşterinin gece 21:00 ile 06:00 arasında 3 adet mobil ödeme işlemi gerçekleştirmesi, şüpheli bir aktivite olarak değerlendirilir. Kullanıcıların genellikle daha az aktif olduğu bu saatlerde yapılan işlemler, hesabın ele geçirilmiş olabileceğine dair bir işaret olabilir.

Kısa Sürede Aynı veya Farklı İşyerlerine Yapılan İşlemlerin İzlenmesi

Aynı cep telefonu numarasından bir saat içinde aynı işyerine 3 veya farklı işyerlerine 5 mobil ödeme yapılması, normal bir tüketici davranışına uymaz. Bu, genellikle çalınan bir telefonla veya ele geçirilen bir hesapla hızlıca maksimum finansal hasar yaratma girişimini gösterir.

Uzun Süre Hareketsiz Kalan Numaralardan Yapılan İlk İşlemlerin Analizi

Son bir yıl içinde hiç mobil ödeme yapmamış bir numaradan aniden bir işlem gelmesi, özellikle de bu işlem yüksek tutarlıysa, riskli bir durumdur. Bu, “uyuyan” bir hesabın ele geçirilerek dolandırıcılık için aktive edildiği anlamına gelebilir.

Teknoloji ile Uyum Sağlamak: İHS Teknoloji’nin Sunduğu aiReflex (Bulut İşlem İzleme) Çözümü

TCMB’nin yeni Risk Yönetimi Rehberi, ödeme ve elektronik para kuruluşları için teknoloji adaptasyonunu kaçınılmaz kılmaktadır. Rehberde detaylandırılan onlarca karmaşık senaryonun manuel olarak takibi imkansızdır. Bu noktada, yapay zeka ve kural tabanlı sistemleri birleştiren modern Bulut İşlem İzleme platformları, kuruluşların bu zorlu süreci başarıyla yönetmesini sağlayan anahtar çözümlerdir.

aiReflex Nedir?: TCMB Rehberine Tam Uyumlu, Bulut Tabanlı ve Akıllı Bir Platform

aiReflex, İHS Teknoloji’nin sunduğu, 6493 sayılı kanun ve ilgili TCMB düzenlemelerine tam uyumluluk sağlamak üzere tasarlanmış yeni nesil bir işlem izleme ve dolandırıcılık önleme platformudur. Bulut tabanlı (SaaS) mimarisi sayesinde hızlı bir şekilde kurulup entegre edilebilen aiReflex, kuruluşları yüksek yatırım maliyetlerinden ve uzun süren projelerden kurtarır. Platform, hibrit yapısıyla hem bilinen risk senaryolarını hem de gelişmiş ve bilinmeyen tehditleri anında tespit etme yeteneğine sahiptir.

Dinamik Kural Motoru: Rehberdeki Asgari Unsurları ve Kuruma Özel Senaryoları Anında Uygulama

aiReflex’in kalbinde yer alan dinamik kural motoru, TCMB rehberinde belirtilen tüm asgari risk unsurlarını (örneğin “günlük 10’un üzerinde para transferi”, “gece saatlerinde 3’ten fazla mobil ödeme” vb.) ön tanımlı olarak içerir. Kuruluşlar, bu kuralları kendi risk iştahlarına ve müşteri profillerine göre kolayca özelleştirebilir ve yeni kurallar ekleyebilir. Bu sayede, mevzuata uyum anında sağlanırken, kuruma özel risk senaryolarına karşı da esnek bir koruma elde edilir.

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi: Bilinmeyen ve Gelişmiş Dolandırıcılık Desenlerini Otomatik Olarak Tespit Etme

Kuralların yetersiz kaldığı nokta, dolandırıcıların sürekli yeni yöntemler geliştirmesidir. aiReflex’in yapay zeka ve makine öğrenmesi modülleri, bu sorunu çözmek için tasarlanmıştır. Sistem, milyonlarca işlemi sürekli analiz ederek her bir kullanıcı, işyeri ve temsilci için “normal davranış” profilleri oluşturur. Bu profillerden herhangi bir sapma (anomali) olduğunda, kural setlerinde tanımlı olmasa bile anında bir risk alarmı üretir. Bu, daha önce hiç görülmemiş dolandırıcılık saldırılarına karşı proaktif bir savunma hattı oluşturur.

Davranışsal Biyometri ve Cihaz Parmak İzi: Kimlik Sahtekarlığını ve Hesap Ele Geçirmeyi Önleme

Dolandırıcılar şifreleri çalabilir, ancak bir kullanıcının davranışlarını birebir taklit etmeleri neredeyse imkansızdır. aiReflex, cihaz parmak izi (device fingerprinting) teknolojisi ile her bir kullanıcının bağlandığı cihazı (bilgisayar, telefon) benzersiz bir şekilde tanır. Aynı zamanda davranışsal biyometri ile kullanıcının fare hareketlerini, tuşa basma ritmini ve hatta telefonu tutma açısını analiz eder. Bir hesaba bilinen cihaz dışında bir yerden veya anormal davranışlarla erişim denendiğinde, sistem bunu kimlik sahtekarlığı veya hesap ele geçirme girişimi olarak değerlendirerek anında engeller.

Vaka Yönetimi ve Raporlama: Tespit Edilen Riskli İşlemler İçin Hızlı Aksiyon ve Denetime Hazır Kayıtlar

TCMB’nin “tespit et ve üç saat içinde aksiyon al” kuralı, sadece tespiti değil, aynı zamanda hızlı ve etkin bir müdahale sürecini de zorunlu kılar. aiReflex, tespit ettiği riskli işlemleri otomatik olarak bir vaka yönetimi ekranına atar. Analistler, bu ekran üzerinden işlemle ilgili tüm detayları (risk skoru, tetiklenen kurallar, anomali detayları vb.) tek bir yerden görerek hızlıca karar alabilir. Alınan tüm kararlar ve yapılan işlemler, denetim izi (audit trail) olarak kaydedilir. Bu sayede, olası bir TCMB denetiminde, tüm sürecin yasal gerekliliklere uygun olarak yürütüldüğü kolayca kanıtlanabilir.

API Güvenliği: Yasa Dışı Faaliyetlerin Dijital Kapısı ve aiReflex ile Korunma Yöntemleri

API’ler (Uygulama Programlama Arayüzleri), modern finansal teknolojilerin temel yapı taşlarıdır. İşyerleri ve temsilcilerle anlık veri alışverişini sağlayarak hizmetlerin hızlanmasına ve zenginleşmesine olanak tanırlar. Ancak bu dijital kapılar, yeterince güvence altına alınmadığında yasa dışı faaliyetler için de bir giriş noktası haline gelebilir. TCMB, bu riski görerek rehberinde API güvenliğine özel bir bölüm ayırmıştır.

TCMB Rehberinde API Güvenliğinin Önemi ve Zorunlu Tedbirler

TCMB, ödeme kuruluşlarının sunduğu API’lerin, sistemlerinin bir uzantısı olduğunu ve aynı güvenlik standartlarına tabi olması gerektiğini vurgulamaktadır. Rehber, bu kapsamda kuruluşlara bir dizi net yükümlülük getirmektedir:

API Kullanan İşyerleri İçin Risk Değerlendirmesi Yapma Yükümlülüğü

Kuruluşlar, API hizmeti sundukları her işyeri veya temsilci için bir risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Bu değerlendirme, işyerinin faaliyet alanını, beklenen işlem hacmini ve API’yi ne amaçla kullanacağını kapsamalıdır. Amaç, API’nin yasa dışı bahis gibi faaliyetlerde kullanılma riskini en baştan minimize etmektir.

Anormal API Kullanım Desenlerinin Kontrolü (IP Değişiklikleri, Yüksek İstek Sıklığı)

Rehber, API’ler üzerinden gerçekleşen işlemlerin normal dışı bir desen gösterip göstermediğinin sürekli kontrol edilmesini şart koşar. Aynı ödeme hesabına kısa süre içinde farklı IP’lerden API aracılığıyla giriş yapılması veya bir işyerinin API’sine aniden çok yüksek sayıda istek gelmesi gibi durumlar, anında tespit edilmeli ve engellenmelidir.

Denetim İzlerinin (Audit Trail) Eksiksiz Tutulması

API üzerinden geçen her bir işleme ait denetim izlerinin eksiksiz olarak kaydedilmesi zorunludur. Bu kayıtlarda işlemin türü, tutarı, zamanı, müşteri bilgileri ve en önemlisi isteğin geldiği kaynak IP adresi, port ve URL gibi teknik detaylar yer almalıdır. Bu kayıtlar, olası bir incelemede olayın aydınlatılması için kritik delillerdir.

IP Beyaz Liste (Whitelist) ve URL Kısıtlaması gibi Güvenlik Önlemleri

API güvenliğinin temel tedbirlerinden biri, erişim kısıtlamasıdır. Kuruluşlar, API’lerine sadece belirli ve önceden tanımlanmış statik IP adreslerinden (beyaz liste) erişim izni vermelidir. Ayrıca, API anahtarının (token) sadece işyerinin bildirdiği web sitesi (URL) üzerinde çalışması sağlanarak, anahtarın çalınıp başka bir sitede kullanılmasının önüne geçilmelidir.

aiReflex’in API Güvenliğindeki Rolü

aiReflex, sadece kullanıcı arayüzü üzerinden yapılan işlemleri değil, aynı zamanda API üzerinden gelen tüm işlemleri de gerçek zamanlı olarak izleyerek TCMB’nin bu taleplerine tam bir çözüm sunar.

API Üzerinden Gelen İşlemleri Gerçek Zamanlı Skorlama ve Analiz Etme

aiReflex, bir API isteği geldiği anda bu isteğin içeriğini (tutar, alıcı, gönderici vb.) ve meta verilerini (IP adresi, zamanlama, sıklık) analiz ederek bir risk skoru oluşturur. Bu sayede, kötü niyetli bir aktör API’yi kullanarak yüzlerce sahte işlem göndermeye çalıştığında, sistem bunu daha ilk birkaç denemede tespit edip kaynağı bloke edebilir.

Şüpheli API Trafiğini Otomatik Olarak Tespit Etme ve Engelleme

Normalin dışında bir API trafiği (örneğin, bir işyerinin gece yarısı aniden binlerce küçük tutarlı ödeme isteği göndermesi), aiReflex’in anomali tespit motorları tarafından anında yakalanır. Sistem, bu tür şüpheli aktiviteleri otomatik olarak engelleyerek potansiyel bir dolandırıcılık saldırısını veya sistem kaynaklarının kötüye kullanılmasını önler.

API Güvenliği İhlallerine Yönelik Detaylı Raporlama ve Alarm Mekanizmaları

Bir API güvenlik kuralı ihlal edildiğinde veya şüpheli bir API aktivitesi tespit edildiğinde, aiReflex ilgili güvenlik ve risk yönetimi ekiplerine anında alarm gönderir. Oluşturulan detaylı raporlar, olayın kaynağını, etkisini ve alınan önlemleri net bir şekilde göstererek hem hızlı müdahaleyi kolaylaştırır hem de yasal raporlama yükümlülüklerini yerine getirir.

TCMB Uyumlu Gerçek Zamanlı Dolandırıcılık Önleme İçin Neden İHS Teknoloji’yi Tercih Etmelisiniz?

Ödeme ve elektronik para kuruluşları için TCMB’nin yeni Risk Yönetimi Rehberi’ne uyum sağlamak, sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda iş sürekliliği ve marka itibarı için de kritik bir adımdır. Bu karmaşık ve teknoloji yoğun süreçte doğru iş ortağını seçmek, başarının anahtarıdır. İHS Teknoloji, sunduğu aiReflex platformu ile kuruluşlara sadece bir ürün değil, uçtan uca bir uyumluluk ve güvenlik çözümü sunar.

Yerel Mevzuata Hakimiyet ve Global Teknoloji Gücü: TCMB Rehberini Anlayan Uzmanlık

İHS Teknoloji, Türkiye’nin finansal regülasyonlarına ve pazar dinamiklerine derinlemesine hakim bir ekibe sahiptir. aiReflex platformu, doğrudan TCMB rehberindeki maddeler ve senaryolar göz önünde bulundurularak geliştirilmiştir. Bu yerel uzmanlık, global düzeyde kanıtlanmış yapay zeka ve makine öğrenmesi teknolojileriyle birleşerek, kuruluşlara hem yerel mevzuata tam uyumlu hem de dünya standartlarında bir dolandırıcılık önleme yeteneği kazandırır.

Uçtan Uca Çözüm: Kurulum, Entegrasyon, Eğitim ve Sürekli Destek

Teknoloji yatırımı, sadece yazılımı satın almaktan ibaret değildir. İHS Teknoloji, aiReflex çözümünü bir hizmet olarak sunar. Bulut tabanlı mimari sayesinde günler içinde tamamlanan hızlı kurulum ve entegrasyon sürecini, kullanıcı eğitimleri ve 7/24 teknik destek takip eder. Uzman ekiplerimiz, yeni dolandırıcılık trendlerine karşı kurallarınızın ve modellerinizin sürekli güncel kalmasını sağlayarak size kesintisiz bir koruma sunar.

Operasyonel Yükü Azaltma: Otomatikleştirilmiş Süreçlerle Manuel Kontrolleri ve Hata Oranını Düşürme

aiReflex, TCMB’nin talep ettiği yüzlerce kontrolü insan müdahalesine gerek kalmadan, saniyenin altında bir sürede gerçekleştirir. Bu otomasyon, dolandırıcılık ve uyum ekiplerinizin üzerindeki operasyonel yükü önemli ölçüde azaltır. Analistler, artık rutin ve düşük riskli alarmlarla vakit kaybetmek yerine, sadece yapay zekanın işaret ettiği karmaşık ve yüksek riskli vakalara odaklanabilir. Bu, hem verimliliği artırır hem de insan hatasından kaynaklanan riskleri minimize eder.

İtibar ve Müşteri Güvenini Koruma: Dolandırıcılığı Kaynağında Durdurarak Marka Değerini Yükseltme

Finans sektöründe güven her şeydir. Yaşanacak bir dolandırıcılık vakası veya veri sızıntısı, sadece finansal kayba değil, aynı zamanda onarılması çok zor olan itibar kaybına da yol açar. aiReflex, dolandırıcılığı daha gerçekleşmeden, kaynağında durdurarak müşterilerinizin ve iş ortaklarınızın size olan güvenini korur. Güvenli bir platform sunmak, günümüz rekabet ortamında en önemli farklılaştırıcılardan biridir ve marka değerinizi doğrudan yükseltir.

Geleceğe Hazır ve Ölçeklenebilir Altyapı: Artan İşlem Hacmi ve Yeni Tehditlere Karşı Esneklik

İşletmeniz büyüdükçe işlem hacminiz de artacaktır. Dolandırıcılar ise sürekli olarak yeni ve daha karmaşık saldırı yöntemleri geliştirecektir. İHS Teknoloji’nin bulut altyapısı üzerinde çalışan aiReflex, artan işlem hacminizi performans kaybı olmadan karşılayacak şekilde tasarlanmıştır. Sürekli öğrenen makine öğrenmesi modelleri ise gelecekte ortaya çıkacak yeni tehditlere karşı sisteminizin adapte olmasını sağlar. Bu sayede, bugün yapacağınız yatırım, sizi geleceğin risklerine karşı da güvence altına alan ölçeklenebilir ve esnek bir çözüm olur.