E-ticaret ve dijital ödemeler büyüdükçe, dolandırıcılar da faaliyetlerini yasal bir paravan arkasına gizlemek için daha karmaşık yöntemler geliştiriyor. Bu yöntemlerin en tehlikelilerinden biri olan “Domain Spoofing”, ödeme ve elektronik para kuruluşları için ciddi finansal, yasal ve itibar riskleri taşıyor. Özellikle yasa dışı bahis ve kumar siteleri, ödemelerini yasal faaliyet gösteren bir üye iş yerinin sanal POS’u üzerinden geçirerek sisteme sızmaya çalışıyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan risk yönetimi rehberi, bu tür faaliyetlerin tespitinde “Back URL” ve “Referrer” gibi teknik kontrollerin ne kadar kritik olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu makalede, domain spoofing’in ne olduğunu, TCMB rehberindeki yasal zorunlulukları ve bu tehdidi bertaraf etmek için nasıl otomatik kontrol mekanizmaları kurabileceğimizi detaylıca inceleyeceğiz.
İçindekiler
ToggleE-Ticarette Gizli Tehlike: Domain Spoofing
Domain spoofing, en basit tanımıyla, bir web sitesinin veya e-posta adresinin, kullanıcıları kandırmak amacıyla başka bir web sitesiymiş gibi görünmesini sağlama eylemidir. Bu teknik, siber suçlular tarafından güvenilir bir kurumun kimliğine bürünerek hassas verileri çalmak veya yasa dışı finansal işlemleri gizlemek için kullanılır. E-ticaret ve ödeme sistemleri bağlamında bu tehdit, daha tehlikeli bir boyut kazanır.
Domain Spoofing Nedir?
Temelde, dolandırıcılar yasa dışı faaliyet gösteren (örneğin bir kumar sitesi) bir web sitesi kurar. Ancak bu site üzerinden doğrudan ödeme alamazlar, çünkü hiçbir finansal kuruluş bu tür bir faaliyete aracılık etmez. Bunun yerine, yasal bir e-ticaret sitesi gibi görünen ikinci bir paravan site kurarak bir ödeme kuruluşundan sanal POS hizmeti alırlar. Domain spoofing, yasa dışı siteden gelen ödeme talebinin, yasal görünen bu paravan site üzerinden geliyormuş gibi gösterilmesiyle gerçekleşir. Bu sayede, yasa dışı işlemin kaynağı gizlenmiş olur.
Ödeme Sistemleri ve Üye İşyerleri İçin Yarattığı Riskler
Bu tür bir faaliyetin bir ödeme kuruluşu veya üye iş yeri tarafından fark edilmemesi, yıkıcı sonuçlar doğurabilir. İlk olarak, chargeback (ters ibraz) oranlarında ciddi bir artış yaşanır. Yasa dışı hizmeti alan kullanıcılar, işlem itirazında bulunduğunda bu yük doğrudan üye iş yerine ve dolayısıyla ödeme kuruluşuna kalır. İkinci ve daha önemli risk ise yasal yaptırımlardır. TCMB gibi düzenleyici kurumlar, bu tür yasa dışı faaliyetlere aracılık eden kuruluşlara ağır para cezaları ve hatta faaliyet durdurma gibi yaptırımlar uygulayabilir. Son olarak, kuruluşun adının yasa dışı faaliyetlerle anılması, onarılması zor itibar kayıplarına yol açar.
Yasa Dışı Bahis ve Kumar Faaliyetlerinde Kullanım Yöntemleri
Yasa dışı bahis ve kumar siteleri, domain spoofing yöntemini sistematik olarak kullanır. Kullanıcı, bahis sitesinde ödeme yapmak istediğinde, aslında arka planda yasal bir e-ticaret sitesinin (örneğin, “saat-satan-site.com”) ödeme altyapısına yönlendirilir. Ödeme işlemi, sanki kullanıcı o siteden bir saat satın alıyormuş gibi işlenir. Ödeme kuruluşunun sisteminde ise işlem, tamamen yasal bir ürün satışı olarak görünür. Bu karmaşık perdeleme, manuel kontrollerle tespit edilmesi neredeyse imkansız bir yapı oluşturur ve ancak teknik izleme ile ortaya çıkarılabilir.
TCMB Risk Yönetimi Rehberi ve Yasal Zemin
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan “Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarınca Sunulan Hizmetlerin Yasa Dışı Faaliyetlerde Kullanılmasının Önlenmesine İlişkin Risk Yönetimi Rehberi”, sektördeki tüm oyuncular için uyulması zorunlu kuralları ve beklentileri net bir şekilde belirlemektedir. Bu rehber, kuruluşların proaktif bir yaklaşımla risklerini yönetmelerini ve yasa dışı işlemleri tespit edip engellemelerini zorunlu kılar.
Rehberin Amacı ve Kuruluşlar İçin Yükümlülükleri
Rehberin temel amacı, 6493 sayılı Kanun kapsamındaki ödeme ve elektronik para kuruluşlarının sundukları hizmetlerin suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı ve özellikle yasa dışı bahis ve kumar gibi faaliyetlerde kullanılmasını önlemektir. Kuruluşlar, bu doğrultuda risk temelli bir yaklaşım benimsemek, teknolojik altyapılarını güçlendirmek ve şüpheli işlem kalıplarını anlık olarak izleyecek sistemler kurmakla yükümlüdür. Rehber, bu yükümlülüklerin manuel süreçlerle yerine getirilemeyeceğinin altını çizer.
“Ödeme Aracının Kabulüne İlişkin Hizmetler” Kapsamındaki Kritik Kontroller
Rehberin 3.1.2. numaralı bölümü, sanal ve fiziki POS hizmeti sunan kuruluşlar için kritik risk göstergelerini sıralar. Bu göstergeler arasında ticari hayatın olağan akışına aykırı ciro artışları, işlem saatlerinin gece yarısına yoğunlaşması, tekrarlayan düz tutarlı işlemler ve yüksek chargeback oranları gibi maddeler bulunur. Ancak en dikkat çekici maddelerden biri, doğrudan teknik kontrollere işaret etmektedir.
Back URL Uyumsuzluğunun Şüpheli İşlem Sinyali Olarak Tanımlanması
TCMB rehberi, domain spoofing’i tespit etmeye yönelik çok net bir madde içerir: “İşyerinde pos ile alınan ödemelerde işlemin yapıldığı web sitesi ile back URL bilgisinin uyumsuz olması.” Bu madde, bir işlemin kaynağının doğrulanmasını yasal bir zorunluluk haline getirir. Eğer ödeme talebi A sitesinden geliyorken, işlemin yönlendirildiği veya tanımlandığı Back URL bilgisi B sitesine aitse, bu durum rehbere göre açık bir şüpheli işlem sinyalidir ve derhal incelenmelidir.
API Güvenliği ve Back URL Kontrolünün Yasal Zorunluluğu
Rehberin 3.2. numaralı bölümü, API bağlantılarının güvenliğine özel bir vurgu yapar. Kuruluşların, API kullandırdıkları iş yerlerinin hangi URL ve IP adresinden işlem yapacağını önceden tanımlamasını ve bu tanımlamaların dışından gelen talepleri engellemesini şart koşar. Rehberde geçen, “API’nin müşterinin bildirdiği web sitesi dışında başka bir web sitesine tanımlanması engellenerek API token’ın unique (benzersiz) olması ve back URL’nin API’nin kurulduğu websitesi ile aynı olması sağlanmalıdır” ifadesi, bu kontrolün ne kadar temel bir güvenlik adımı olduğunu göstermektedir. Bu, Back URL ve Referrer kontrolünün sadece bir “en iyi uygulama” değil, aynı zamanda yasal bir yükümlülük olduğunu kanıtlar.
Teknik Tespit Yöntemleri: Back URL ve Referrer Kontrolü
Domain spoofing gibi teknik bir sahtekarlığı ortaya çıkarmak, ancak aynı derecede teknik ve otomatik kontrol mekanizmaları ile mümkündür. Bu noktada, ödeme işleminin dijital ayak izini oluşturan “Back URL” ve “HTTP Referrer” bilgileri, dolandırıcılığı tespit etmede kilit rol oynar.
Back URL (Geri Dönüş Adresi) Nedir ve Nasıl Çalışır?
Back URL, bir ödeme işlemi tamamlandıktan sonra (başarılı veya başarısız) kullanıcının geri yönlendirileceği web adrestir. Üye iş yeri, ödeme kuruluşu ile entegrasyon yaparken bu adresi sisteme tanımlar. Örneğin, bir e-ticaret sitesinde ödeme tamamlandığında kullanıcı “siparisiniz-alindi.html” gibi bir sayfaya yönlendirilir. Bu URL, ödeme ağ geçidi tarafından işlemin hangi üye iş yerine ait olduğunu teyit etmek için de kullanılabilir.
HTTP Referrer Bilgisi Nedir ve Sahtekarlık Tespitindeki Rolü Nedir?
HTTP Referrer, bir web tarayıcısının bir sayfadan diğerine geçerken gönderdiği bir bilgidir ve kullanıcının hangi sayfadan geldiğini belirtir. Örneğin, “urun-sayfasi.html” üzerindeki “Satın Al” butonuna tıkladığınızda, ödeme sayfasına gönderilen istek içinde Referrer bilgisi olarak “urun-sayfasi.html” adresi yer alır. Sahtekarlık tespiti açısından Referrer, ödeme talebinin gerçekte hangi alan adından (domain) başlatıldığını gösteren en önemli kanıttır.
İşlemin Gerçekleştiği Web Sitesi ile Back URL Bilgisinin Karşılaştırılması
TCMB’nin işaret ettiği kontrol tam olarak burada devreye girer. Yasal bir senaryoda, ödeme talebinin geldiği kaynak (HTTP Referrer) ile üye iş yerinin sistemde kayıtlı olan adresi (ve dolayısıyla Back URL’si) aynı domaine ait olmalıdır. Yani, “yasal-site.com” adresinden gelen bir işlem talebinin Referrer bilgisi de “yasal-site.com” içindeki bir sayfayı göstermelidir.
Domain Spoofing Senaryolarında Bu Bilgilerin Nasıl Manipüle Edildiği
Bir domain spoofing senaryosunda ise durum farklıdır. Kullanıcı “yasa-disi-bahis.com” sitesinde ödeme butonuna basar. Bu talep, paravan olarak kullanılan “yasal-gorunen-site.com” adresinin sanal POS’una yönlendirilir. Bu durumda;
- HTTP Referrer: “yasa-disi-bahis.com” olacaktır.
- Hedeflenen Sanal POS/Back URL: “yasal-gorunen-site.com” ile ilişkilidir.
İşte bu uyumsuzluk, dolandırıcılığın teknik kanıtıdır. Dolandırıcılar bu bilgiyi gizlemek için Referrer bilgisini silmeye veya manipüle etmeye çalışsa da, gelişmiş Bulut İşlem İzleme sistemleri bu tür anormallikleri anında tespit edebilir.
| Kontrol Parametresi | Yasal İşlem Senaryosu | Domain Spoofing Senaryosu (Şüpheli) |
|---|---|---|
| HTTP Referrer Domain | yasal-sitem.com | yasa-disi-bahis-sitem.com |
| Üye İş Yeri Kayıtlı Domain / Back URL | yasal-sitem.com | yasal-sitem.com |
| Sonuç | Uyumlu – Onay | Uyumsuz – Red / Alarm |
Otomatik İzleme ve Önleme: Fraud.com aiReflex (Bulut İşlem İzleme) Çözümü
TCMB rehberinin zorunlu kıldığı anlık, otomatik ve proaktif risk yönetimi, manuel süreçlerle veya geleneksel sistemlerle sağlanamaz. Yasa dışı faaliyetlerin tespiti için hem kural tabanlı kontrolleri hem de yapay zeka destekli anomali tespitini birleştiren yeni nesil teknolojilere ihtiyaç duyulmaktadır. IHS Teknoloji tarafından sunulan Fraud.com aiReflex platformu, bu ihtiyaca tam olarak yanıt veren bulut tabanlı bir çözümdür.
Fraud.com aiReflex Platformuna Genel Bakış
aiReflex, finansal işlemleri gerçek zamanlı olarak izleyen, hibrit bir sahtekarlık önleme platformudur. Hem önceden tanımlanmış kuralları (örneğin, Back URL kontrolü) hem de makine öğrenimi algoritmalarını kullanarak normal dışı davranışları tespit eder. Bulut tabanlı (SaaS) mimarisi sayesinde, ödeme ve elektronik para kuruluşları için hızlı bir entegrasyon ve düşük başlangıç maliyeti sunar.
Gerçek Zamanlı İşlem İzleme ile Back URL ve Referrer Analizi
aiReflex, her bir ödeme talebini milisaniyeler içinde analiz eder. Bu analiz sırasında işlemin HTTP Referrer bilgisini alır ve bunu üye iş yerinin sisteme kayıtlı olan URL’si ile otomatik olarak karşılaştırır. Herhangi bir uyumsuzluk tespit ettiğinde, önceden tanımlanmış senaryoya göre işlemi anında engelleyebilir, ek bir doğrulamaya yönlendirebilir veya risk analiz ekibine bir uyarı gönderebilir. Bu, TCMB’nin “uyumsuzluk” maddesine tam uyum sağlar.
TCMB Rehberindeki Diğer Risk Unsurlarının Tek Platformda Yönetimi
aiReflex’in gücü, sadece Back URL kontrolü ile sınırlı değildir. Platform, TCMB rehberinde belirtilen birçok diğer risk unsurunu da tek bir merkezden yönetme yeteneğine sahiptir:
İşyeri Domain Yaşı Kontrolü
Rehber, “İşlem yapılan işyeri domain yaşının 3 aydan küçük olması” durumunu riskli kabul eder. aiReflex, her işlemde iş yerinin domain yaşını otomatik olarak kontrol edebilir ve yeni açılmış domainlerden gelen işlemleri daha yüksek bir risk puanıyla değerlendirebilir.
Yurtdışı IP Adresi Tespiti
TCMB, “Türkiye’de bulunan bir işyerinin pos sunucusunun IP’sinin yurtdışı IP’si olması” durumunu şüpheli olarak belirtir. aiReflex, coğrafi konum belirleme (Geolocation) yeteneği sayesinde işlem yapılan IP adresi ile iş yerinin kayıtlı olduğu ülkeyi karşılaştırır ve uyumsuzlukları anında raporlar.
İşlem Hızı ve Sıklığı (Velocity) Kontrolleri
Rehberde sıkça vurgulanan “kısa aralıklarla çok sayıda işlem yapılması” veya “aynı karttan aynı iş yerinde sık işlem geçmesi” gibi durumlar, aiReflex’in velocity (hız/sıklık) kontrol motoru tarafından kolayca yönetilir. Belirli bir zaman aralığında belirli bir eşiği aşan işlemler otomatik olarak engellenir.
Yapay Zeka Destekli Anomali Tespiti ve Davranış Analizi
Dolandırıcıların sürekli yöntem değiştirdiği bir ortamda, sadece bilinen kurallara güvenmek yeterli değildir. aiReflex’in yapay zeka motoru, milyonlarca işlemi analiz ederek bir üye iş yeri veya kullanıcı için “normal” davranış profilini öğrenir. Bu profilin dışına çıkan ani ciro artışları, işlem tutarlarındaki anormallikler veya işlem saatlerindeki beklenmedik değişiklikler gibi durumları, henüz bir kural yazılmamış olsa bile anomali olarak tespit eder ve proaktif bir koruma sağlar.
aiReflex ile Adım Adım Uygulama ve Risk Yönetimi
Fraud.com aiReflex platformunun entegrasyonu ve kullanımı, ödeme kuruluşlarının risk yönetimi süreçlerini otomatize ederek hem verimliliği artırır hem de yasal uyumluluğu garanti altına alır. Süreç, basit ve etkili adımlarla işler.
Üye İş Yeri Onboarding Sürecinde Web Sitesi ve Back URL Tanımlaması
Her şey, yeni bir üye iş yeri sisteme dahil edilirken başlar. Onboarding aşamasında, iş yerinin faaliyet göstereceği resmi web sitesi adresi (URL) ve statik IP adresi aiReflex platformuna tanımlanır. Bu bilgi, daha sonraki tüm kontroller için “doğruluk kaynağı” olarak kullanılır. Bu ilk adım, API güvenliği için TCMB tarafından zorunlu kılınan beyaz liste (whitelist) mantığının temelini oluşturur.
Dinamik Kural Motoru ile Back URL Uyumsuzluk Senaryolarının Kurgulanması
aiReflex’in esnek kural motoru sayesinde, analistler “Eğer… O halde…” (If… Then…) mantığıyla kolayca senaryolar oluşturabilir. Örneğin: “EĞER gelen işlemin HTTP Referrer domain’i, kayıtlı üye iş yeri domain’i ile eşleşmiyorsa, O HALDE işlemi reddet VE risk ekibine ‘Domain Spoofing Şüphesi’ başlıklı bir alarm gönder.” Bu kural, TCMB’nin beklentisini doğrudan karşılayan bir otomasyon adımıdır.
Şüpheli İşlem Tespiti, Otomatik Engelleme ve Uyarı Mekanizmaları
Bir işlem, tanımlanan bir kuralı (örneğin Back URL uyumsuzluğu veya yurt dışı IP tespiti) tetiklediğinde, platform anında harekete geçer. İşlem gerçek zamanlı olarak engellenir ve dolandırıcılık gerçekleşmeden önlenir. Aynı anda, ilgili analistlerin veya departmanların bilgilendirilmesi için e-posta, SMS veya API çağrısı gibi çeşitli kanallardan otomatik uyarılar gönderilir. Bu sayede, TCMB’nin belirttiği “işlem anından itibaren en geç üç saat içerisinde aksiyon alınması” gerekliliği rahatlıkla karşılanır.
Denetim ve Raporlama için İşlem İzlerinin Kaydedilmesi
Rehber, yapılan tüm kontrollerin ve alınan aksiyonların denetim izlerinin tutulmasını zorunlu kılar. aiReflex, her bir işlem için Referrer, IP adresi, işlem zamanı, tutar, uygulanan kurallar ve alınan sonuç gibi yüzlerce veri noktasını kaydeder. Bu detaylı kayıtlar (log’lar), olası bir TCMB denetiminde veya bir adli soruşturmada sunulmak üzere hazır, şeffaf ve güvenilir bir kanıt deposu oluşturur.
| Risk Yönetimi Adımı | Manuel Süreçler | aiReflex ile Otomatik Süreç |
|---|---|---|
| Back URL Kontrolü | İmkansız veya geriye dönük, yavaş analiz | Gerçek zamanlı, her işlem için otomatik |
| Şüpheli İşleme Müdahale | Saatler/günler sürebilir (Tespit edilirse) | Milisaniyeler içinde otomatik engelleme |
| TCMB 3 Saat Kuralı | Uyum sağlamak çok zor ve riskli | Tam uyumlu, anlık aksiyon |
| Raporlama ve Denetim | Zaman alıcı, hataya açık ve manuel | Otomatik, detaylı ve anlık raporlama |
Domain Spoofing Tespiti ve Önlenmesi İçin Neden İHS Teknoloji’yi Tercih Etmelisiniz?
Domain spoofing ve diğer sofistike dolandırıcılık yöntemleriyle mücadele, doğru teknoloji ortağını seçmeyi gerektirir. İHS Teknoloji, sunduğu Fraud.com aiReflex çözümü ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarına bu zorlu süreçte kapsamlı ve güvenilir bir yol arkadaşı olur.
TCMB Düzenlemelerine Tam Uyumlu Anahtar Teslim Çözüm
aiReflex, TCMB’nin Risk Yönetimi Rehberi’nde belirtilen Back URL kontrolü, IP adresi doğrulaması, domain yaşı, velocity kontrolleri ve API güvenliği gibi tüm teknik gereklilikleri karşılamak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede kuruluşunuzun yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesini sağlayarak olası cezalardan korunmanıza yardımcı olur.
Fraud.com’un Global Tecrübesi ve Gelişmiş Teknolojisi
Fraud.com, dünya genelinde birçok finansal kuruluşa hizmet veren, alanında lider bir teknoloji sağlayıcısıdır. Yapay zeka ve makine öğrenimi alanındaki derin tecrübesi, sadece bilinen tehditleri değil, aynı zamanda ortaya çıkan yeni ve bilinmeyen dolandırıcılık desenlerini de proaktif olarak tespit etme yeteneği sunar.
Kolay Entegrasyon ve Yerel Uzman Desteği
Bulut tabanlı bir platform olan aiReflex, karmaşık ve uzun süren kurulum süreçlerini ortadan kaldırır. Esnek API’leri sayesinde mevcut sistemlerinize hızla entegre olur. İHS Teknoloji’nin Türkiye’deki uzman ekibi, entegrasyon ve sonraki tüm süreçlerde size yerel dilde ve yakından destek sağlayarak projenin başarısını garanti eder.
Kapsamlı Risk Yönetimi ile Finansal Kayıpların ve İtibar Risklerinin Önlenmesi
İHS Teknoloji ile çalışmak, sadece bir yazılım satın almaktan daha fazlasıdır. Bu, yasa dışı faaliyetlerin neden olacağı chargeback maliyetlerini, MASAK ve TCMB cezalarını ve en önemlisi, marka itibarınızın zedelenmesini önleyen stratejik bir yatırımdır. Dolandırıcılığı gerçekleşmeden durdurarak hem finansal varlıklarınızı hem de pazar konumunuzu güvence altına alırsınız.

