Fidye Yazılımı (Ransomware) Nedir? Nasıl Korunursunuz?

Fidye Yazılımı (Ransomware), son yıllarda hem bireylerin hem de kurumların karşılaştığı en ciddi siber tehditlerden biri haline gelmiştir. Bu kötü amaçlı yazılım türü, kullanıcıların önemli verilerini şifreleyerek erişimlerini engeller ve belirli bir fidye bedelinin ödenmesini talep eder. Ransomware saldırıları, sadece veri kaybına neden olmakla kalmaz, aynı zamanda mağdurlar için ciddi mali zararlar ve itibar kaybı gibi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle, modern teknoloji dünyasında ransomware’e karşı korunmanın önemi giderek artmaktadır. Bu makale, ransomware’in nasıl çalıştığını, yayılma yöntemlerini, korunma stratejilerini ve saldırılara karşı nasıl yanıt verilmesi gerektiğini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Fidye Yazılımı (Ransomware) Nedir?

Fidye yazılımı, bir kullanıcının veya organizasyonun kritik verilerini fidye karşılığında alıkoymak için şifreleme kullanan kötü amaçlı yazılımdır. Bir kullanıcı ya da kuruluşun dosyalarına, veritabanlarına veya uygulamalarına erişimi engellenir, çünkü bilgiler şifrelenir. Ardından erişim sağlamak için fidye talep edilir. Ransomware genellikle bir ağ üzerinde yayılmak ve veritabanı ve dosya sunucularını hedef alacak şekilde tasarlanmıştır, bu nedenle tüm bir organizasyonu hızla felç edebilir. Artan bir tehdit olan ransomware, siber suçlulara milyarlarca dolar ödeme yapılmasına neden olmakta ve işletmeler ile hükümet organizasyonları için önemli zararlar ve masraflar doğurmaktadır.

Fidye Yazılımı Nasıl Çalışır? Ne yapar?

Fidye yazılımları, dosyaları şifrelemek ve şifresini çözmek için bir anahtar çifti kullanan asimetrik şifrelemeyi kullanır. Her kurban için saldırgan tarafından benzersiz olarak üretilen bu public-private anahtar çifti, dosyaların şifresini çözmek için kullanılan özel anahtarı saldırganın sunucusunda saklar. Saldırgan, fidye ödendikten sonra özel anahtarı kurbanın kullanımına sunar, ancak son fidye yazılımı saldırılarında da görüldüğü üzere, bu her zaman böyle olmamaktadır. Özel anahtara erişim olmadan, fidye için tutulan dosyaların şifresini çözmek neredeyse imkansızdır.

Fidye yazılımının birçok çeşidi bulunmaktadır. Genellikle fidye yazılımı (ve diğer zararlı yazılımlar) e-posta spam kampanyaları kullanılarak veya hedeflenmiş saldırılar yoluyla dağıtılmaktadır. Zararlı yazılımın bir taşıyıcıya ihtiyacı vardır ki bu da bir uç noktada varlığını sürdürebilsin. Varlığını sürdüren zararlı yazılım, görevi tamamlanana kadar sistemde kalır.

Başarılı bir exploit saldırısı sonrasında, fidye yazılımı bulaştığı sistemde zararlı bir dosya bırakır ve çalıştırır. Bu zararlı dosya daha sonra Microsoft Word dokümanları, resimler, veritabanları gibi değerli dosyaları arar ve şifreler. Fidye yazılımı ayrıca sistem ve ağ güvenlik açıklarını kullanarak diğer sistemlere ve potansiyel olarak tüm kuruluşlar genelinde yayılabilir.

Dosyalar şifrelendikten sonra, fidye yazılımı kullanıcıdan dosyaları şifresini çözmek için 24 ila 48 saat içinde bir fidye ödemesi yapmasını ister, aksi takdirde dosyalar sonsuza kadar kaybolur. Veri yedeklemesi mevcut değilse veya bu yedekler de şifrelenmişse, kurban kişisel dosyalarını kurtarmak için fidyeyi ödemek zorunda kalır.

Fidye Yazılımı Saldırıları Neden Artıyor?

Fidye yazılımı (ransomware) saldırıları ve çeşitleri, önleyici teknolojilere karşı etkinliklerini artırarak hızla evrim geçiriyor. Bunun birkaç nedeni şunlardır:

– Talep üzerine yeni fidye yazılımı (ransomware) örnekleri oluşturmak için kullanılabilen zararlı yazılım kitlerinin kolayca temin edilebilmesi,

– Çapraz platform fidye yazılımı (ransomware) oluşturmak için bilinen iyi genel yorumlayıcıların kullanılması (örneğin, Ransom32, Node.js kullanır),

– Seçilen dosyalar yerine komple disk şifrelemesi gibi yeni tekniklerin kullanılması.

Bugünün hırsızlarının teknik açıdan bilgili olmaları bile gerekmiyor. Çevrimiçi olarak fidye yazılımı (ransomware) pazar yerleri ortaya çıktı, her türlü siber suçlu için zararlı yazılım türleri sunuyor ve çoğunlukla fidye gelirlerinden pay isteyen zararlı yazılım yazarları için ekstra kar sağlıyor.

Fidye Yazılımı Saldırganlarını Bulmak Neden Bu Kadar Zor?

Ödeme için anonim kripto para birimlerinin, örneğin bitcoin’in kullanılması, para akışını takip etmeyi ve suçluları bulmayı güçleştiriyor. Siber suç grupları hızlı kar elde etmek için fidye yazılımı şemaları geliştiriyor. Açık kaynak kodun kolay erişilebilir olması ve fidye yazılımı geliştirmek için sürükle-bırak platformlarının kullanımının artması, yeni fidye yazılımı varyantlarının hızla oluşturulmasını hızlandırıyor ve senaryo yeni başlayanların kendi fidye yazılımlarını oluşturmasına yardımcı oluyor. Tipik olarak, ransomware gibi son teknolojiye sahip kötü amaçlı yazılımlar tasarımları gereği polimorfiktir (değişken), bu da siber suçluların geleneksel imza tabanlı güvenliği dosya hash’ine dayanan güvenlikten kolayca sıyrılmasını sağlar.

Fidye Yazılımı Üretmek İçin Sunulan (RaaS) Platformları

Ransomware-as-a-service (RaaS), kötü amaçlı yazılım geliştiricilerinin tehditleri yayma zorunluluğu olmadan kendi servisleri üzerinden üretimle para kazanmalarına olanak tanıyan bir siber suç ekonomi modelidir. Teknik olmayan suçlular bu yazılımları satın alır ve fidye yazılımını kullanarak, geliştiricilere kazançlarının bir yüzdesini öderler. Geliştiriciler nispeten az risk alır ve çoğu işi müşterileri yapar. RaaS hizmetinin bazı örnekleri abonelik kullanırken, diğerleri fidye yazılımına  erişim kazanmak için kayıt gerektirir.

Fidye Yazılımına Karşı Savunma

Fidye yazılımından kaçınmak ve saldırıya uğradığınızda zararı hafifletmek için şu ipuçlarını izleyin:

Verilerinizi yedekleyin. Kritik dosyalarınıza erişiminizin engellenmesi tehdidinden kaçınmanın en iyi yolu, tercihen bulutta ve harici bir sabit sürücüde olmak üzere her zaman yedek kopyalarınızın olmasını sağlamaktır. Bu şekilde fidye yazılımı saldırısına maruz kalırsanız, bilgisayarınızı veya cihazınızı silebilir ve yedeklerinizden dosyalarınızı yeniden yükleyebilirsiniz. Bu, verilerinizi korur ve fidye ödeme dürtüsüne kapılmanızı önler. Yedeklemeler fidye yazılımını önlemez, ancak riskleri hafifletebilir.

Yedeklerinizi güvende tutun

Yedek verilerinizin sistemin bulunduğu yerden değiştirilmesine veya silinmesine erişim sağlanamaması gerekir. Fidye yazılımı yedek verileri arar ve onları kurtarılamaz hale getirmek için şifreler veya siler, bu nedenle yedek dosyalara doğrudan erişimi olan yedekleme sistemlerini kullanmayın.

Güvenlik yazılımı kullanın ve güncellemeleri yapın

Tüm bilgisayarlarınızın ve cihazlarınızın kapsamlı güvenlik yazılımı ile korunduğundan emin olun ve tüm yazılımlarınızı güncel tutun. Cihazlarınızın yazılımını sık sık güncellemek önemlidir, çünkü güncellemeler genellikle her güncellemede düzeltilen kusurları içerir.

Güvenli internet kullanımı pratikleri uygulayın

Nereye tıkladığınıza dikkat edin. Tanımadığınız kişilerden gelen e-postalara ve metin mesajlarına cevap vermeyin ve yalnızca güvenilir kaynaklardan uygulamaları indirin. Bu önemlidir, çünkü kötü amaçlı yazılım yazarları sıklıkla sizi tehlikeli dosyaları yüklemeniz için sosyal mühendislik kullanır.

Yalnızca güvenli ağları kullanın

Pek çok açık Wi-Fi ağının güvenli olmadığı için bu tür ağları kullanmaktan kaçının ve siber suçluların internet kullanımınızı gözetleyebileceğini unutmayın. Bunun yerine, nerede olursanız olun size internete güvenli bir bağlantı sağlayan bir VPN kurmayı düşünün.

Kendinizi Saldırılara Karşı Sürekli Güncelleyin

En son fidye yazılımı tehditlerini takip edin, neye dikkat etmeniz gerektiğini bilin. Dosyalarınızın tümünü yedeklemediyseniz ve fidye yazılımı saldırısına maruz kaldığınızda, bazı şifre çözme araçlarının teknik şirketler tarafından kurbanlara yardım etmek için sunulduğunu unutmayın.

Güvenlik farkındalığı programı uygulayın

Organizasyonunuzdaki herkese düzenli güvenlik bilinci eğitimi sağlayın, böylece herkes fidye yazılımı ve diğer sosyal mühendislik saldırılarından kaçınabilir. Eğitimin uygulandığından emin olmak için düzenli tatbikatlar ve testler yapın.

Fidye Yazılımı (Ransomware) Saldırısına Yanıt Verme Adımları

Fidye yazılımı saldırısına uğradığınızdan şüpheleniyorsanız, hızlı hareket etmek önemlidir. Neyse ki, zararı en aza indirgeyebilmek ve işlerinizi en kısa sürede normale döndürebilmek için atabileceğiniz birkaç adım bulunmaktadır.

  1. Etkilenen cihazı izole edin: Tek bir cihaza bulaşan fidye yazılımı, orta derecede bir rahatsızlıktır. Ancak tüm kuruluşunuzdaki cihazlara bulaşmasına izin verdiğinizde bu, büyük bir felaket olabilir ve işinizi tamamen kaybetmenize neden olabilir. İkisi arasındaki fark genellikle tepki süresine bağlıdır. Ağınızı, paylaşılan sürücülerinizi ve diğer cihazlarınızı güvende tutmak için etkilenen cihazı mümkün olan en kısa sürede ağdan, internetten ve diğer cihazlardan kesin. Bunu ne kadar çabuk yaparsanız, diğer cihazların bulaşma riski o kadar az olur.
  2. Yayılmasını durdurun: Fidye yazılımı hızlı hareket eder ve fidye yazılımına maruz kalmış cihaz mutlaka ilk etkilenmiş cihaz (Patient Zero) değildir. Etkilenmiş cihazı hızlıca izole etmeniz, fidye yazılımının ağınızda başka yerlerde bulunmadığını garanti etmez. Etkisini sınırlamak için, şüpheli davranışlar sergileyen tüm cihazları ağınız ile bağlantısını kesin, bunlar yerleşik olmayan yerlerde bile olsa, ağa bağlı oldukları sürece risk taşırlar. Bu noktada kablosuz bağlantıyı (Wi-Fi, Bluetooth vb.) kapatmak da iyi bir fikirdir.
  3. Zararları değerlendirin: Hangi cihazların etkilendiğini belirlemek için, garip dosya uzantılarına sahip son zamanlarda şifrelenmiş dosyaları kontrol edin ve tuhaf dosya isimleri veya dosyaları açmada sorun yaşayan kullanıcılardan gelen raporları arayın. Tamamen şifrelenmemiş cihazlar bulursanız, saldırıyı içermeye ve daha fazla zarar ve veri kaybını önlemeye yardımcı olmak için bunları izole edip kapatın. Amaç, ağ depolama cihazlarınız, bulut depolama, harici sabit sürücü depolama (USB flash sürücüler dahil), dizüstü bilgisayarlar, akıllı telefonlar ve diğer olası hedefler dahil olmak üzere tüm etkilenen sistemlerin kapsamlı bir listesini oluşturmaktır.
  4. İlk etkilenen cihazı bulun: Kaynağı tespit ettikten sonra saldırının etkilediği cihazları takip etmek çok daha kolay hale gelir. Bunu yapmak için, antivirüs/antimalware, EDR veya herhangi bir aktif izleme platformundan gelen herhangi bir uyarıyı kontrol edin. Fidye yazılımı çoğunlukla, son kullanıcının bir eylemi gerektiren kötü amaçlı e-posta bağlantıları ve ekleri yoluyla ağlara girer. Bu nedenle, insanlara şüpheli e-postalar açma gibi aktiviteleri ve fark ettikleri şeyleri sormak da yararlı olabilir. Son olarak, dosyaların kendilerinin özelliklerine bakmak da bir ipucu sağlayabilir – dosya sahibi olarak listelenen kişi giriş noktası olabilir.
  5. Fidye yazılımını tanıyın: Daha ileri gitmeden önce, hangi fidye yazılımı türüyle uğraştığınızı keşfetmek önemlidir. İlk iş olarak İHS Teknoloji’nin sunduğu fidye yazılımı koruma hizmeti kapsamında bir danışmanlık alabilir, türünü belirleyebilir ve bir yol haritası çizebilirsiniz. Fidye yazılımını tanımladıktan ve davranışı hakkında bilgi sahibi olduktan sonra, saldırıdan etkilenmemiş olan tüm çalışanları mümkün olan en kısa sürede bilgilendirmelisiniz, böylece saldırıdan etkilenip etkilenmediklerinin işaretlerini nasıl tanıyacaklarını bileceklerdir.
  6. Fidye yazılımını yetkililere bildirin: Ransomware saldırısına maruz kaldığınızda, birkaç nedenle hemen yasalara başvurmak isteyeceksiniz. Öncelikle, fidye yazılımı yasa dışıdır ve diğer herhangi bir suç gibi, uygun makamlara bildirilmelidir.
  7. Yedeklerinizi değerlendirin: Artık saldırıya karşı koyma sürecine başlama zamanı. Bunu yapmanın en hızlı ve en kolay yolu, sistemlerinizi bir yedekten geri yüklemektir. İdeal olarak, faydalı olacak kadar yakın zamanda oluşturulmuş saldırıdan etkilenmemiş tam bir yedeğiniz vardır/olmalıdır. Öyleyse, bir sonraki adım tüm etkilenen sistemleri ve cihazları fidye yazılımından arındırmak için bir antivirüs/antimalware çözümü kullanmaktır; aksi takdirde sistemleriniz kilitlenmeye ve dosyalarınız şifrelenmeye devam eder, bu da yedeğinizi potansiyel olarak bozabilir. Sisteminizdeki zararlı yazılımın tüm izlerini ortadan kaldırdıktan sonra, sistemlerinizi bu yedekten geri yükleyebilir ve tüm verilerin geri yüklendiğini ve tüm uygulamaların ve işlemlerin normal şekilde çalıştığını teyit ettikten sonra işinize her zamanki gibi devam edebilirsiniz. Ne yazık ki, birçok kuruluş yedeklerin önemini, ihtiyaç duyduklarında ve yedekleri olmadığında anlar. Modern fidye yazılımları giderek daha sofistike ve dayanıklı hale geldikçe, yedekleri bile tehdit etmeye başlamıştır, böyle bir durumda yedeklerin de etkilenebilir olması onları tamamen işe yaramaz hale getirir. Bu yüzden yedeklerin sistemden izole şekilde korunması gerekir.
  8. Şifre çözme seçeneklerinizi araştırın: Kullanılabilir bir yedeğiniz yoksa, verilerinizi geri alma şansınız hala olabilir. Giderek artan sayıda ücretsiz şifre çözme anahtarları bulunabilir. Fidye yazılımı türünüz için bir anahtar varsa (ve varsayılan olarak şimdi sistemlerinizden tüm malware izlerini sildiğinizi varsayarsak), şifre çözme anahtarını kullanarak verilerinizi açabilirsiniz. Ancak, bir şifre çözücü bulmayı başarsanız bile, henüz bitmediğini unutmayın (düzeltme üzerinde çalışırken saatler veya günler sürebilecek bir kesinti yaşayabilirsiniz.).
  9. Hayatınıza devam edin: Ne yazık ki, kullanılabilir bir yedeğiniz yoksa ve bir şifre çözme anahtarını bulamazsanız, tek seçeneğiniz zararlarınızı kabul edip, sıfırdan başlamak olabilir. Yeniden inşa etmek hızlı veya ucuz bir süreç olmayacak, ancak diğer seçeneklerinizi tükettiğinizde yapabileceğiniz en iyi şey budur.

Fidye Yazılımının Talep Ettiği Fidyeyi Neden Ödememeliyim?

Yeniden kurma sürecinin haftalar veya aylar alabileceği düşünüldüğünde, fidye talebine boyun eğmek cazip gelebilir. Ancak, bunun kötü bir fikir olduğunun birkaç nedeni vardır:

Şifre çözme anahtarını asla almayabilirsiniz

Fidye talebini ödediğinizde, karşılığında bir şifre çözme anahtarının verilmesi beklenir. Ancak fidye yazılımına ödeme gerçekleştirirken, suçluların vicdanına bağlısınız. Birçok kişi ve kuruluş fidyeyi ödedikten sonra hiçbir şey alamamış ve sistemlerini sıfırdan yeniden kurmak zorunda kalmıştır. Böylece yüzlerce veya binlerce dolar kaybetmiş olurlar.

Tekrarlanan fidye talepleri alabilirsiniz

Bir kere fidye ödedikten sonra, fidye yazılımı (ransomware) kullanan siber suçlular sizin onlara güvenmek zorunda olduğunuzu biliyor. Biraz daha fazla (veya çok daha fazla) ödemeye istekliyseniz size çalışan bir anahtar verebilirler.

İşe yarayan bir şifre çözme anahtarını alabilirsiniz—ama sadece bir dereceye kadar. Fidye yazılımı (ransomware) üretenler dosya kurtarma işinde değil, para kazanma işindedir. Diğer bir deyişle, aldığınız şifre çözücü, suçluların anlaşmayı yerine getirdiklerini söyleyebilmeleri için yeterince iyi olabilir. Üstelik, şifreleme sürecinin bazı dosyaları tamir edilemeyecek şekilde bozduğu durumlar da bilinmektedir. Eğer bu olursa, doğru bir şifre çözme anahtarı bile dosyalarınızı açamaz ve dosyalarınız, verileriniz artık sonsuza kadar kaybolmuştur.

Kendinize hedef çizebilirsiniz

Bir kere fidye ödediğinizde, suçlular sizi iyi bir yatırım olarak görür. Fidye ödeyen bir kuruluş, ödeyip ödemeyeceği belli olmayan yeni bir hedeften daha cazip bir hedeftir. Aynı suçlu grubun bir veya iki yıl sonra tekrar saldırmasını veya bir foruma girip diğer siber suçlulara sizin kolay bir marka olduğunuzu duyurmasını ne engelleyebilir?

Her şey bir şekilde iyi bitse bile, hala suç faaliyetlerini finanse ediyorsunuz. Diyelim ki fidyeyi ödediniz, iyi çalışan bir şifre çözücü anahtar aldınız ve her şeyi tekrar çalışır hale getirdiniz. Bu yine de en iyi kötü senaryodur (ve sadece bir sürü para kaybettiğiniz için değil). Fidyeyi ödediğinizde, suç faaliyetlerini finanse ediyorsunuz. Açık olan ahlaki çıkarımları bir kenara bırakırsak, fidye yazılımının iş modeli olarak işe yaradığı fikrini pekiştiriyorsunuz. (Şöyle düşünün—eğer kimse fidyeyi ödemezse, sizce fidye yazılımı çıkarmaya devam ederler mi?) Başarıları ve büyük ödemelerle cesaretlendirilen bu suçlular, habersiz işletmelere zarar vermeye devam edecek ve gelecekte cihazlarınıza bulaşabilecek daha yeni ve daha kötü fidye yazılımı (ransomware) türleri geliştirmek için zaman ve para yatıracaklardır.

Fidye Yazılımı Koruması İçin Neden İHS Teknoloji’yi Tercih Etmeliyim?

Fidye yazılımı koruması için İHS Teknoloji’yi tercih etmenin en önemli sebeplerinden biri, şirketinizin veri güvenliğini ve iş sürekliliğini sağlamak üzere sunduğumuz fidye yazılımı koruması (%100 Ransomware Koruması) hizmetidir. İHS Teknoloji, gelişmiş algoritmalar ve birinci sınıf teknolojiler ile fidye yazılımı tehlikelerini anında tespit edip önlerken, sürekli tarama ve güçlü şifreleme yöntemleri sayesinde verilerinizi kesintisiz koruma altına alır.

Bu kapsamlı koruma, şirketlerin siber tehditler karşısında proaktif bir savunma hattı oluşturmasına olanak tanırken, maliyet etkin bir çözüm sunarak finansal kayıpları büyük ölçüde azaltmakta ve her an verilere hızla erişim sağlayarak iş sürekliliğini garantiler.

Bu yönleriyle, İHS Teknoloji, fidye yazılımına karşı koruma alanında hem güvenilir hem de avantajlı bir tercih sunar.

Ransomware (Fidye yazılımı koruması) çözümümüz hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayın.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Related articles